SYNTAGMA V. CAPUT II.
701
ductior. Quantò autem horologium longiùs à foco removetur, tando quidem
minus comparet, ac Tubi inferioris ordinatio minorem eductionem requirit; plus
tamen de horologio vel quocunque objecto ibidem collocato, sive major ejusdem
apparens diamerer deregi porest.
Annotatio 1I.
Quo Lentes convexae oculares in H collocantae sunt minoris diametri respectivè
ad Lentem objectivam, eò objectum in D collocatum poterit majus videri. Item,
quo Telescopica ordinatio adhibita Lentem habet objectivam minoris diametri, eò
objectum propius collocari & majus videri poterit, sed minus de apparente diame
tro detegi valebit : unde horologium in minori forma construi deberet , & totum
Artificium compendiosius construi posset. Quantò autem Lens objectiva adhibita ¬
majoris est diametri, tantò etiam horologium in majori formâ sive ampliori
orbiculo vitreo depingi poterit , ac etiam longiùs à Lente objectivâ removeri, adeoque ¬
totum Artificium in spatio ampliori construi requiret. Hinc itaque facilè
discet Artifex pro assignato quocunque loco, quàm ordinationem Telescopieam
adhibere possit.
Annotatio III.
Quia Objectum quidem in hujusmodi Artificio Teledioptrico repraesentari
solet quidem erectum, attamen etiam conversum, ita ut sinistra appareant dextra,
& vicissim dextra videantur sinistra; ideò ut inscripti quivis numeri, literae vel signa
coelestia possint in situ planè recto videri ac debitè legi, necesse est notas ipsas & quaslibet ¬
figuras supra in pictura convertere, itaque poterunt videnti praesentari in situ
planè recto.
Annotatio IV
Ut etiam Lentes quandoque suis locis eximi, & cum necesse fuerit, repurgari
queant, conducit earum impositionis loca ita aptare, ut facilè ad eas accessus esse
possit. Sic in columna aliqua circa locum Lentis objectivae, velut hic est K, posset
ornamentum aliquod insculpi, ut ex. gr. varii fructus, ex quibus pomum aliquod si
extraheretur, ipsa Lens objectiva unà etiam extrahi posset. Pars autem H bene potest ¬
cochleâ adaptari , & quandocunque libet, removeri. Sed hujusmodi parerga ,
sicut & plura alia, quae praxin aptiorem ac meliorem, praesertim sine erectione talis
columnae in aliis quibuslibet locis concernunt, Artifici relinquimus; nobis fundamentum ¬
Artificii indicâsse sufficiat.
Annotatio V.
Loco columnae suprà descriptae potest statua quaedam lapidea exemp. grat.
At lantis A globum coelestem B sustinentis in horto aliquo, ves alibi, ubi libuerit,
erigi, atquè in ipso globo ad Chorologium superius indicatum aptari? super illum
globum verò B segmentum vitreum sphaericum C conforme globi sphaericitati
imponi poterit ad integram illius globi sphaericitatem complendam. Ipsa porrò statua ¬
usquè ad locum horologii debet conformiter esse excavata, & infra illam statu
am circa locum D usquè ad E, ubi locus inspectionis Fordinatus est, intus etiam eadem ¬
cavitas continuari debet; ubi & inter D & E ordinatio teledioptrica cum speculo ¬
infra abscondi, extra verò tota illa structura lapidibus grottariis obtegi & exornari ¬
poterit. Quod si etiam artificio aliquo hydraulico aquae artificiales sic institui
YYYY
pos¬
