LIB.  I.  DE  ARGUMENTI  ORDINE.
48
mum  tempus  Justiniani.  Omnia  enim  agenda  erant
vel  in  judiciis  minoribus  coram  pedaneo  judice,
vel  in  majoribus  coram  magistratu;  et  ipsa  ratio
nihil  prorsus  inter  se  differebat.  De  qua  quae  alibi
breviter  disputata  sunt,  nunc  fusius  ac  libère  dicentur ¬
  ad  ordinem  Digestorum  intelligendum.
Ac  primo  quidem  loco  dicitur  de  in  jus  vocatione ¬
  2)  quae  hic  eadem  est,  atque  vocatio  in  judicium; ¬
  usque  adeo  erit  affirmandum,  hoc  loco
tam  de  in  jus,  quam  in  judicium  vocatione  priori
sensu  conjunctim  expositum  esse,  idque  negaverit
nemo,  qui  legerit  a  veteribus  traditum,  hic  in  jus
vocationem  accipiendam  esse  pro  vocatione  litiganPostquam ¬
  enim
tium  juris  experiundi  causa  *)
actor  de  ipsa  actione  instituenda  ad  Praetorem  retulit, ¬
  neque  adhuc  incerta  fuit  jurisdictio,  ipse  reus
vel  ad  Praetorem,  vel  ad  judicem  vocandus  erat,
prout  res  vel  in  minori  vel  in  majori  judicio  exponi
erat  collibitum.  Sive  haec  vocatio  ad  Praetorem,  sive
ad  judicem  fuit,  re  ipsa  nihil  prorsus  distulit;  hic
enim  magistratus  ipsi  judicantes  officio  judicis  functi
sunt,  vocatique  judices.  Nemo  igitur  facile  poterit
compilatoribus  succensere  in  illo,  quod  junctim  de
utraque  vocatione  dixerunt.  At  maxime  tamen  de
2)  Dig.  II,  4.:  „de  in  jus  vocando."
10)  L.  1.  D.  de  in  jus  vocando:  „in  jus  vocare  est  juris ¬
  experiundi  causa  vocare.  Quae  verba  Pausi
esse  ex  libro  quarto  ad  Edictum  inscriptione  dicitur,  sed
haud  dubie  sunt  compilatorum.  Certe  Pauli  tempore  longe
aliud  erat  in  jus  vocatio,  aliud  in  judicium  vocatio.