37
II. Kap. Die langobard. Appellation etc.
cum arbitrium, set nostrae regiae auctoritatis sanctio praevaleret...“ ¬
Die Constitutio Papiensis Hlotharii I. anno 832
§. 358 spricht vom Edikt als einem in seiner Gesammtheit
geltenden Gesetz:
„. . . Quia hoc statutum est in edictum."
Im Kapitulare Ludwig II. „Hludowici II. Imperatoris ¬
Conventus Ticinensis III.“ anno 855° wird das
Edikt als die „lex“ schlechthin bezeichnet:
§. 3. „De liberis hominibus qui super alterius res resident,
et usque nunc a ministris rei publicae contra legem ad placita
protrahebantur...
§. 4. „De homicidio, unde lex pro simplicitate ¬
probationem trium testium quaerit, et testes habere non
potuerit.
Die Geltung der langobardischen Gesetze speciell in
der Rechtsmittellehre zeigt das „Pippini Italiae Regis
Capitulare“ anno 782—786*°. Es nimmt in §. 7 auf die
früheren langobardischen Bestimmungen Rücksicht:
„... Et de Langubardiscos comites qui ex ipsis neglectum
posuerit iustitias faciendum, sicut ipsorum lex est ita componat; ¬
et si forsitan attenderit ad gasindios vel parentes et
amicos suos seu premium et legem non iudicaverit, et probatum ¬
juerit, componat et honorem suum perdat sicut lex
ipsorum est...
II. Die fränkischen Kaiser anerkennen in Italien auch
in ihrer eigenen Gesetzgebung die Grundsätze der langobardischen ¬
Appellation.
Das Capitulare Mantuanum anno 781 11 spricht in
§. 1 von der Pflicht „secundum legem pleniter iustitiam" zu
üben und führt hierauf die Fälle an, in welchen „ad regem
proclamare“ zulässig sei. Die §§. 2, 3 handeln von Justizverweigerung; -
§. 4 spricht indirekt von der Zulässigkeit der
Proclamatio ad regem im Fall eines gesetzwidrigen — ungerechten, ¬
nichtigen — Urtheils, indem daselbst eine Strafe
8 Monumenta Germaniae historica. Legum tomus L edid. Pertz.
S. 864.
9 Pertz a. a O. S. 435.
10 Boretius a. a. O. S. 191.
11 Boretius a. a. O. S. 190.