343
Von den Beweisgründen. Zugeständniß. §. 134.
kann nach Befinden widerrufen werden 3s. Dasselbe muß seiner
Eristenz nach bewiesen sein3 und die Absicht zu gestehen, sowie
die Ernstlichkeit aus den Umständen sich ergeben". Daher liefert ¬
dasselbe in der Regel keinen vollen Beweis". Das außerprocessualische ¬
schriftliche Zugeständniß ist nach den Grundsätzen
vom Urkundenbeweise zu beurtheilen 22.
fuerit pro quibuscunque pecuniis ex antecedente causa descendentibus.
éamque causam specialiter promissor edixerit, non jam ei licentia sit,
causae probationem stipulatorem exigere, quum suis confessionibus acquiescere ¬
debeat, nisi certe ipse e contrario per apertissima rerum argumenta ¬
scriptis inserta religionem judicis possit instruere, quod in
alium quemquam modum, et non in eum, quem cautio perhibet, negotium ¬
subsecuturum sit. Nimis enim indignum esse judicamus, quod
sua quisque voce dilucide protestatus est, id in eundem casum infirmare, ¬
testiinonioque proprio resistere“ (Justinus). Const. 14. Cod.
eodem. Cap. 14. X. de fide instrum. II, 22. „Si cautio, quam a
te indebite proponis expositam, indeterminate loquatur, adversarius
tuus tenetur ostendere debitum, quod continetur in ea. Sed si causam.
propter quam hujusmodi scriptura processerit, expresseris in eadem,
confessioni tuae statur, nisi probaveris, te id indebite promisisse
(Gregorius IY.).
38 Fr. 26. §. 2. Dig. Depositi vel contra XVI, 3.
39 Ist es vor Gericht abgelegt, so läßt sich dieser Beweis leicht führen.
40 Hier hängt Alles von der erkennbaren Absicht des Erklärenden, von der
Wahl der Ausdrücke, sowie von dem Grade des Bewußtseins ab. Namentlich
liefert das dritten Privatpersonen gegenüber abgelegte Geständniß in der Regel
nur schwachen Wahrscheinlichkeitsgrund.
41 Siehe indeß cap. 10. X. de probat. II, 19. „— Quia vero mulier illa
de dicto T. suscepisse R., de quo agitur, primitus constanter asseruit, et
idem T. pracfatae mulicris praecipue devictus instantia ipsum suum
lilium publice recognovit, et filius ejus nominatus communiter fuit et
habitus ab ambobus, ejusdem mulieris postmodum juramento in contrarium ¬
praestito non est standum, quum nimis indignum sit juxta legitimas ¬
sanctioncs, ut, quod sua quisque voce dilucide protestatus est,
(Innocenid ¬
in eundem casum proprio valeat testimonio infirmare
tius III.). Vergl. auch cap. 3. X. de successionibus ab intestato
I11, 27. „— Sufficienter intelleximus esse probatum, quod dictus archipresbyter, ¬
agens in extremis, velut ultimam exprimens voluntatem, asseruit, ¬
se et sua monasterio — contulisse. Unde, quum requisitus
esset, ut conderet testamentum, respondit, se non posse testari, quia
se et sua contulerat monasterio supra dicto. Et licet unus testis solus
dixcrit, se vidisse, quando praefatus archipresbyter se et sua obtulit
monasterio, quia tamen alii testes dixerunt, se audivisse, ipsum archipresbyterum ¬
in abbatis pracsentia, quod praedictum est, confitentem
et attestantem, non tanquam sufficienter probantes, sed tanquam
vehementer adminiculantes assertionem abbatis plurimum adjuvabant.
Quia vero pars episcopi asserebat, se velle probare, quod dictus archipresbyter ¬
in extremis laborans tanquam phreneticus alienatus erat a
mente, unde non valuit quod expressit, nos — causam illam tibi duximus -
committendam —“ (lunocentius III.).
24 S. fr. 25. §. 4. Dig. de probationibus XXII, 3 (not. 37).
Const. 13. Cod. de non numerata pecunia IV, 30 (not. 37) und
überhaupt unten §. 119 u. 150.