Anhang.
255
13. PAULUS lib. 68 ad edictum.
Illud constat eum qui pignus tenet hac actione non teneri: suo enim
jure et ut pignus, non rei servandae causa possidet.
14. ULPIANUS lib. 6 disputationum.
Hac in factum actione non solum dominia revocantur, verum etiam
actiones restaurantur, ea propter competit haec actio et adversus eos, qui
res non possident, ut restituant, et adversus eos, quibus actio competit, ut
actione cedant. proinde si interposuerit quis personam Titii, ut ei fraudator
res tradat, actione mandati cedere debet. ergo et si fraudator pro filia
sua dotem dedisset sciente fraudari creditores, filia tenaetur, ut cedat actione
de dote adversus maritum.
15. JULIANUS lib. 49 digestorum.
Si quis, cum haberet Titium creditorem et sciret se solvendo non esse,
libertates dederit testamento, deinde dimisso Titio postea Sempronium creditorem -
habere coeperit et eodem testamento manente decesserit: libertates
datae ratae esse debent, etsi hereditas solvendo non sit, quia, libertates ut
rescindantur, utrumque in eorundem persona exigimus et consilium et eventum ¬
et, si quidem creditor, cujus fraudandi consilium initum erat, non fraudatur, ¬
adversus eum qui fraudatur consilium initum non est. libertates
itaque ratae sunt,
16. PAULUS lib. 5 responsorum Papiniani.
nisi priores pecunia posteriorum dimissi probentur.
17. JULIANUS lib. 49 digestorum.
Omnes debitores, qui in fraudem creditorum liberantur,
per hanc
actionem revocantur in pristinam obligationem. § 1. Lucius Titius cum
haberet creditores, libertis suis isdemque filiis naturalibus universas res suas
tradidit. respondit: quamvis non proponatur consilium fraudandi habuisse,
tamen qui creditores habere se scit et universa bona sua alienavit, intelligendus ¬
est fraudandorum creditorum consilium habuisse: ideoque et si filii ejus
ignoraverunt hanc mentem patris sui fuisse, hac actione tenentur. § 2. Si
vir uxori, cum creditores suos fraudare vellet, soluto matrimonio praesentem
dotem reddidisset, quam statuto tempore reddere debuit, hac actione mulier
tantum praestabit, quanti creditorum intererat dotem suo tempore reddi: nam
praetor fraudem etiam in tempore fieri intellegit.
18. PAPINIANUS lib. 26 quaestionum.
Etsi pignus vir uxori vel uxor viro remiserit, verior sententia est
nullam fieri donationem existimantium. quod sine dubio, si in fraudem creditorum ¬
fiat, actione utili revocabitur. idemque est et si quivis debitor in
fraudem creditorum pignus omiserit.
19. IDEM lib. 11. responsorum.
Patrem, qui non expectata morte sua fideicommissum hereditatis maternae ¬
filio soluto potestate restituit omissa ratione Falcidiae, plenam fidem
ac debitam pietatem secutus exhibitionis, respondi non creditores fraudasse.
20. CALLISTRATUS lib. 2 quaestionum.
Debitorem, qui ex senatus consulto Trebelliano totam hereditatem restituit,
placet non videri in fraudem creditorum alienasse portionem, quam retinere
potuisset, sed magis fideliter facere.
21. SCAEVOLA lib. 1 responsorum.
Debitor in fraudem creditoris cum vicino de finibus pignori dati fundi
pactus est: quaesitum, an is, qui a creditore emit, de finibus agere possit.
respondit secundum ea
quae proponerentur non idcirco minus agere posse,
quod debitor ignorante creditore pactus esset.
22. IDEM lib. 5 responsorum.
Cum in vetus creditum unus creditor pignora accepisset, quaero, an in
fraudem caeterorum creditorum factum nullius momenti esset. respondit
creditorem non idcirco prohibendum a persecutione pignorum, quod, in vetus
creditum ut obligaretur, pactus esset, nisi id in fraudem ceterorum creditorum ¬
factum sit et ea via juris occurratur, qua creditorum fraudes rescindi ¬
solent.
