64
paravit  sibi  dominium  utile  illius  rei,  dominio  directo  adhuc  remanente ¬
  penes  pristinum  dominum  et  per  consequens  res  adhuc
existens  post  superatam  necessitatem  erit  restituenda  domino.
Qui  rem  accepit  ante  extremam  necessitatem  sive  ex  delicto,  furto  v.g.,
sive  ex  contractu  v.  g.  deposito,  commodato,  locato  vel  quovis  alio
titulo  et  in  extrema  necessitate  absumpsit,  tunc  superata  necessitate, ¬
  si  ad  meliorem  fortunam  redierit,  tenebitur  restituere
in  aequivalenti.  Et  ratio  est,  quia  tunc  egenus  rem  illam,  exclusa
necessitate,  alio  titulo  debet  domino  suo,  quae  obligatio  per  supervenientem ¬
  necessitatem  extremam  non  exstinguitur,  sed  sopitur, ¬
  adeo  ut  superata  necessitate  domino  compensanda  sit
aeque  âc  antea  compensari  debuisset,  maxime  si  antea  res  fucrit -
  furto  ablata;  aliter  si  res  antea  furto  ablata  et  postea  in
extrema  necessitate  absumpta  non  deberet  restitui  superata  necessitate ¬
  ab  eo,  qui  eam  ante  dictam  necessitatem  furatus  fuerat,
sequéretur,  quod  quis  posset  commodum  reportare  ex  sua  malitia,
malitia  autem  et  iniquitas  nulli  debet  prodesse,  est  tamen  aeque
probabilis  opposita  sententia,  quod  nempe,  qui  rem  ablatam  vel
apud  se  depositam,  commodatam,  impignoratam,  locatam  urgente
necessitate  extrema  absumpsit,  nihil  restituere  debet,  postquam
ad  meliorem  fortunam  pervenit;  quia  qui  rem  alienam  bona  fide
absumpsit,  liberatur  ab  onere  restitutionis,  ut  fert  communis  opinio; ¬
  talis  autem  in  extrema  necessitate,  nedum  bona  fide  rem
alienam,  sed  imo  tamquan  dominus  ejus  effectus  et  suam  reputans ¬
  absumpsit,  adeoque  non  tenetur  pro  ea  ad  restitutionem.
Neque  ei  patrocinatur  iniquitas,  si  rem  antea  furatus  fuit,  sed
superveniens  extrema  necessitas,  ad  quam  sublevandam,  sicut
potest  de  praesenti  auferre  rem  alienam,  et  ipsam  absumere
sine  ullo  onere  restitutionis,  ita  sine  eodem  onere  potest  absumere ¬
  rem  alienam  de  praeterito  ablatam.
Denselben  Gegenstand  behandelt  der  Cursus  theologiae  moralis
theoretico  —  practiae  (tom.  3.  p.  304)  in  folgender  Weise:  Licet
interdum  ea,  quae  ad  alterum  pertinent,  accipere  et  absumere.
Et  re  quidem  vera,  si  extrema  urgeat  necessitas,  qui  rem  alienam ¬
  accipit  et  absumit,  nec  furtum  committit,  nec  peccat.  Hujus
rei  eam  doctores  afferunt  rationem,  quod  alioquin  rerum  communium ¬
  divisio,  jure  gentium  introducta,  iniqua  foret,  nisi  sub  ea
conditione  esset  facta,  ut  in  extrema  necessitate  omnia  essent
communia.  Neque  Innocentius  11.,  qui  propositionem  num.  26.
damnavit  (cf.  supra),  opponitur  huic  sententiae.  Ille  enim  damnavit ¬
  eorum  doctorinam,  qui  asserebant,  aliquo  casu  licitum  esse