PARS GENERALIS. LIB. I. CAP. II. §. 52. [400 — 410.
divi Traiani, quod ex ca sequebatur, et si qua
dum adhuc superstes est datione, sed mox scripti.
alia lex, vel senatusconsultum, vel etiam constisi ¬
quidem liberi fuerint, curiales et heredes eftutio ¬
loquitur de latinis, ea inefficax, quantum
ficiantur, et habeant ipsi novem uncias substanad ¬
can partem, remaneat, et triplex antea via
tiae, secundum quod pater eis diviserit. Quodsi
libertatis, quae multiplices introducebat ambaomnia ¬
eis relinquere voluerit, adhuc melius fages, ¬
uno directo tramite discat ambulare. Quodsi
ciet, verumtamen usque ad novem uncias modis
aliqua lex vel constitutio libertatis faciat menomnibus ¬
eis relinquat, cognoscens, quia vel si
tionem, non autem latinitatis, ea pro civitate
reliquerit minus, a lege eis omnino usque ad
romana loqui intelligatur. §. 15. Sed si quidam
novem uncias supplenda erit substantia; illi vero,
liberti iam mortui sunt, et bona eorum quasi
si quidein desideraverint substantiam accipere,
lalinorum his, quorum intererat, aggregata sunt,
et curiales efficiantur. Quodsi quidam voluerint.
vel adhuc vivunt, nihil ex hac lege innovetur
quidam autem recusaverint, ad eos, qui elegesed ¬
maneant apud eos iure antiquo firmiter derint, ¬
recusantium veniant partes; quodsi omtenta ¬
et vindicanda. In futuris autem libertis
nes recusaverint, tunc, tanquam si nullus fipraesens ¬
constitutio locum sibi vindicet. (531.
lius sit, taliter ad curiam veniant omnes novem
400) L. 65. in f. C. de decurionib. (X. 31.
unciae.
(Anastasius.)... Eadem videlicet constitutione
404) — Nov. 99. c. 1. in f. His omnibus incidivae ¬
memoriae Zenonis ex die, quo promul
pientibus in contractibus sequentis temporis, et
gata est', suas vires obtinente, quum conveniat
ab huius legis dispositione; quod autem ante eai
leges futuris regulas imponere, non praeteritis
praeteriit, positis pro his relinquimus legibus.
calumnias excitare.
NoT. 9.
401)— Nov. 12. c. 3. Et hoc quidem sequens
tempus habeat post praesentem nostram consti405) ¬
— L. 3. C. de pact. pignor. (VIII. 55.)
tutionem currens, nullo contristando, si caste
(Constantin.) Quoniam inter alias captiones
vixerit; licebit enim nihil peccantes sub hac lege
praecipue commissoriae pignorum legis crescit
non subdi. Quod vero iam transactum est, nec
asperitas, placet infirmari eam, et in posterum
omnino relinquimus innoxium, nec omnibus mo
omnem eius memoriam aboleri. Si quis igitur
dis sub acerbam indignationem snbmittimus
tali contractu laborat, hac sanctione respiret,
sed si quae incestae factae sunt nuptiae, si quiquae ¬
cum praeteritis praesentia quoque cepell
dem contigerit eas quolibet modo dissolvi, sine
et futura prohibet. Creditores enim,
reatu sint ; si vero haec nostra lex invenerit aliiubemus ¬
recuperare quod dederunt.(
quem post in talibus nuptiis, licentiam ille haL. ¬
un. in. f. C. de contr. judic. Via
beat, ex quo omnibus insinuata est, intra duos
406);— L. 27. pr. C. de usuris. (IV.32uannos -
sic sibi copulatam dimittere coniugem
slinian.) De usuris, quarum modum iam statuinon ¬
reversuram ulterius ad eum, neque separamus, ¬
pravam quorundam interpretationem petam ¬
quidem figuraliter, pro veritate vero conjunnitus ¬
removentes iubemus, etiam eos, qui ante
ctam (forsan enim sic prioribus satisfaciat)
eandem sanctionem ampliores, quam statutae
sola quarta eius substantiae parte ad fiscum desuint, ¬
usuras stipulati sunt, ad modum eadem
ferenda, et ad filios omni alia substantia... etc
sanctione taxatum ex tempore lationis eius suas
402)—Nov. 22. c. 1. pr. Duo igitur haec prae
moderari actiones, scilicet illius temporis, quod
mittantur huic legi. Et primum illud, ut omnia
ante eam defluxit legem, pro tenore stipulationis
quidem, quaecunque in prioribus sancita sunt
usuras exacturos. (529.
sive a nobis, sive a prioribus nostris, haec va407)—L. ¬
22. §. 1. C.de S. S. Ecclesiis. (l. 2.)
leant singula secundum propria tempora, non
(Tustinian.) Quam oportet non solum in casihabentia ¬
ullam ex praesente lege novitatem
bus, quos futurum tempus creaverit, sed etiam
sed el in suis casibus valitura atque tractanda, et
in adhuc pendentibus, et iudiciali termino vel
suos eventus ex iis, quae iam positae sunt, leamicabili ¬
compositione necdum sopitis obtinere.
gibus exspectantia , et nihil communicantia
408) — L. 21. C. ad. sc.Vellcianum. (IV. 29.)
praesenti legi. Praesentem vero legem et nunc
(Anastas.) His scilicet omnibus, quae in praevalère ¬
volumus in omnibus futuris casibus, et
senti per hanc consultissimam legem statuimus,
in omnibus postea nuptiis, sive prioribus, sive
ad practeritos nihilominus contractus, pro nedeinceps, ¬
et in posteris aut futuris sive nuptiagotiis -
et controversiis necdum transactionibus
libus lucris, sive successionibus, quae ex filiis
vel definitivis sententiis, seu alio legitimo modo
sunt. Elenim quod quidem omne iam praeccssit
sopitis, locum habituris. (517.)
conscriptis relinquimus legibus, quod vero fu409) -
L. 5. C. de quadr. praescript. (VII.57.
turum est, per praesentem munimus legem,
(lustinian.)... Quae ergo pro augusto honore et
405)—Nor.38. c. 1. Si igitur post hanc nostram
cautela res accipientium nostra statuit acternilegem ¬
defunctus fuerit curialis filios non habens
tas, haec tam sublimitas tua, quam ceteri omnes
neque masculos neque feminas, iste propriae
indices nostri observare festinent, ex eo tempore
siibstantiae tres partes curiae derelinquat, quarvalitura, ¬
quo nutu divino imperiales suscepimus
tam vero quibus voluerit. Erit namque ei pro fiinfulas. ¬
(551.
li0 forsan uno vel pro pluribus tota curia, id est
§. 32.
el totius civitatis plenitudo in filiorum modo exNor. ¬
3.
sistens, et fama bona perpetua, et immortalis
memoria. et fructus tantus, quantus nequaquan
410) — Ulp. fragm. I. 5. Lex aut rogatur.
a filiis esset. Quodsi quis legitimos filios non ha
id est, fertur ; aut abrogatur, id est, prior lex
nuerit, naturales autem ei fuerint, liceat cum
tollitur; aut derogatur, id est, pars primae legis
onere curiae seribere sibi et hos heredes, et
tollitur; aut subrogatur, id est, adjicitur aliquid
seriptura pro omni datione sit, et non indigeat
primae legi; aut abrogatur, id est, mutatur ali
antiquarum legum aliis adiectionibus, neque
quid ex prima lege.
