54
Gregor R. v. Hankiewicz,
und X (bzw. V und VI) erhellt aber aus dem Umstande, daß
der Kanon X (YI) nicht wie die übrigen Kanoncs des latei-
nischen Textes bei Dionysius Exiguus mit der Anführung
des Namens eines Bischofs beginnt, sondern gleich mit einem
Relativsatz: qui vero Romam venerint usw. (bzw. mit: licentia
vero danda non est), während doch sonst in demselben latei-
nischen Text der Name Osius regelmäßig auch dann wieder-
holt wird, wenn Osius zwei oder mehrere aufeinander folgende
Kanones proponiert; vgl. z. B. dic Kanones I—III, VII—IX,
XII—XVII. Gestützt wird diese Erklärung des Fehlens der
Schlußklauscl auch durch Isidorus Mercator1), der doch im
großen und ganzen mit Dionysius übereinstimmt, und welcher
die angeführten, bei Dionys getrennten Kanones zusammenfaßt.
Nachdem so die Erklärung für das Fehlen der Schluß-
klauscln bei den eben behandelten Kanones gefunden ist,
gilt cs noch, eine solche für das Fehlen der Schlußklauseln
tempore in his regionibus et urbibus morantur, in quibus felix et
beatus Augustus rempublicam gubernat. Si vero habet episcopus
amicos in palatio, qui cupit aliquid (quod tamen honestum est) im-
petrare, non prohibetur per diaconum suum rogare ac significare
his, quos scit benignam intercessionem sibi absenti posse praestare.
Kanon X: Qui vero Romam venerint, sicut dictum est, sanctissi-
mo fratri et coepiscopo nostro Romanae ecclesiae preces, quas habent,
tradant, ut et ipse prius examinet, si honestae et iustae sunt, et praestet
diligentiam atque solicitudinem, ut ad comitatum perferantur. Uni-
versi dixerunt placere sibi et honestum esse consilium.
Kanon V: Osius episcopus dixit: Si contigerit in una provincia,
in qua plurimi fuerint episcopi, unum forte remanere episcopum, (ille
vero per negligentiam noluerit episcopum) et populi convenerint,
episcopi vicinae provinciae debent illum prius convenire episcopum,
qui in ea provincia moratur, et ostendere, quod populi petant sibi
rectorem; et hoc iustum esse, ut et ipsi veniant et cum ipso ordinent
episcopum; quod si conventus literis tacuerit et dissimulaverit, nihil-
que rescripserit, satisfaciendum esse populis, ut veniant ex vicina pro-
vincia episcopi et ordinent episcopum. Kanon YI: Licentia vero danda
non est ordinandi episcopum aut in vico aliquo aut in modica civitate,
cui sufficit unus presbyter, quia non est necesse ibi episcopum fieri, ne
vilescat nomen episcopi et auctoritas. Non debent illi ex alia provincia
invitati facere episcopum nisi aut in his civitatibus, quae episcopos
habuerunt, aut si qua talis aut tam populosa est civitas, quae mereatur
habere episcopum. Si hoc omnibus placet? Synodus respondit: placet.
*) Mansi III coi. 29 ss. Decretales Pseudo-Isidorianae, ed. Paulus
Hinschius, Lipsiae 1863 p. 268.