—  45  —
conferamus.  Marcianus  ait:  „si  quidem  pecuniam
debet  is*  paullo  infra  vero  post  verba:  „si  vero
corpus  debuerit“  adiicit  „et  solverit“;  unde  patet, ¬
  Marcianum  primo  loco  negligentius  locutum
esse,  nemo  enim  non  videt,  hic  quoque  in  ipsa
interpretatione  addenda  esse  verba:  et  solvit.  Sed
pergamus:  Verba  sunt:  „exacta  ea,  paullo  infra
ea,  quae  his  respondeant,  desunt  verba,  sed  luce
clarius  est,  Marcianum,  quamvis  hic  quoque  scriptionem ¬
  accuratam  minus  curare  videatur,  tamen
haec  ipsa  verba,  quae  verbis  „exacta  ea*  respondeant, ¬
  in  edendo  responso  bene  subintellexisse.
Quae  tota  res  ut  manifestior  fiat,  iam  illam  extremam ¬
  legis  partem  ita  concipiamus,  uti  verisimiliter ¬
  legeretur,  si  Marcianus  distinctius  loqui
curasset;  videtur  autem  fere  sic  concipienda  esse:
Si  quidem  pecuniam  debet  is  et  solvit,  cuius
nomen  pignori  datum  est,  exacta  ea,  creditorem ¬
  secum  pensaturum,  si  vero  corpus  is  debuerit ¬
  et  solverit,  hoc  si  secundus  creditor
exegerit,  pignoris  loco  futurum  apud  secundum ¬
  creditorem.
Videmus  igitur,  Marcianum  de  exactione  quadam, ¬
  quae  post  solutionem  fiat,  loqui,  unde  manifestum ¬
  est,  verbis:  „nummorum  solutorum“6
ac  deinde:  „Quid  enim  si  res  soluta  fuerit?“
nummos  vel  rem  primo  creditori  a  primo  debitore -
  solutos  intelligendos  esse;  tunc  enim  creditori