DE ARCHITECTURA
porrecta pressione , quod Graeci vvouéxAo appellant, et lingula ' sub
onus subdita, caput eius, unius hominis viribus pressum, id onus extollit. -
Id autem fit , quod brevior pars prior vectis ab ea pressione,
quod est centrum, subit sub onus, et quod longius ab eo centro distans
caput eius, cum per id deducitur, faciendo motus circinationis, cogit
pressionibus examinari paucis manibus oneris maximi pondus. Item si
sub onus vectis ferrei lingula subiecta fuerit, neque eius caput pressione
in imum, sed adversus in altitudinem extolletur, lingula fulta in areae
solo habebit eam pro onere, oneris autem ipsius angulum pro pressione *:
ita non tam faciliter quam per pressionem, sed adversus nihilominus id'
pondus oneris erit excitatum 5. Igitur si plus lingula vectis supra hypomochlium -
posita sub onus subierit, et caput eius propius centrum pressiones
habuerit , non poterit onus elevare, nisi , quemadmodum supra scriptum
est, examinatio vectis longius per caput deductionibus * fuerit facta.
EMENDATIONES
lingula — Licet Codices et iuxta eos Editiones vulgaverint lingua, tamen ob uniformitatem scripturae lingula -
reposui, quam vocem procul dubio ita tradiderat Auctor, cum paulo inferius Codicibus et Editionibus
consentientibus pluries ita scripta reperiatur. Praeterea vocem vectis, quae in omnibus a locundo Editionibus
pparet, expunxi cum Pontedera : hanc enim additionem nulla suadet ratio
sed in nullo Codice ap
praemittitui
su carere Codicum et Ed
id — Se
litionum scripturam in pondus, deprehendit Schneiderus,
qui loco in dedit
id. Hanc mutationem
probo utpote necessariam . Vulgatae enim lect
tionis defectus in cuiusvis oculos incidit;
quid enim regit verbum erit excitatum
longius ... deductionibus — Lectio Codicum et Editionum saec. XV haec erat, longitudinis per caput neque
ductionibus . Eam sic restituere aggressus est locundus, longius per caput , neque iuxta onus, ceteris adstipulantibus, -
praeter Schneiderum, qui Codicibus propius accedens verisimilius edidit lor
ngius per caput deductionibus. -
Verbum deducitur paulo superius adhibitum fuit ab Auctore in phrasi per quam simili, longius ab ec
centro distans caput eius, cum per id deducitur, et infra cum autem caput eius (vectis) summum deducitur
Receptam vocem deductionibus habet etiam Codex Florentinus 2. Legebat Vossius eque ductionibus, referente
Schneidero; at merito hic queritur, se id non intelligere,
ILLUSTRATIONES
3 Quamvis clare appareat,
pressione scilicet hypomochlio : haec nimis absurda es
pe respo
aultius, i
hypomochli
sent. Sed ita explicandus est locus, ac si dixerit Viindicare -
vectis extremita
ttem, quae a Vitruvio ditruvius, -
vectis lingulam fultam in terra habere hanc in
citur lingula. Ab hoc in alium errorem migravit Perloco, -
ubi in
genere erat onus
bere oneris
raultius mutando verbum supposita in aliud diversae
ibi prius erat h
ium. Si aliulum -
in l
tamen haec
significationis imposita.
absolute arrideret explicatio, cre¬4 -
Cum explicavisset Vitruvius primum vectis
Amanuenses verba invertisse, et in textu ponat
quo hypomochlium est inter onus et
'ssione pro onere, et alternatim onere pro pressione,
cendit ad alterum declarandum
uo onus est
5 Observat Straticus, non tam faciliter elevari
lute tamen legen
inter hypomochlium et potentiam. C
dus in hoc secundo genere ob rationem physic
da sunt ad
genus verba attinentia
quia minus commodum est hominibus vim exerere
ula fulta
reae solo habebit eam pro onere , or
vando , quam premendo ; in hoc enim casu
ipsius angulum pro pressione. Haec enim non
ipsius hominis prementis incrementum addit pot
ccipienda, quasi Vitruvius in hoc vectis gene¬Ceterum -
phrasis pondus oneris pleonasmum sapere visolum -
consideret pro onere, et angulum oneris pro
detur; at heic onus stat pro ipso corpore elevando.
