373
se  dici  cupiunt,  condolemus.  Quod  vindicari  acrius  in  eos,  qui
fuerint  confutati,  decernimus,  ut  omnis  peccandi  opportunitas
adimatur.»  Et  Augustinus  cum  acri  irrisione  exclamat  Decreti
P.  II.  C.  XIV.  Q.  IV.  C.  XII.:  «  Ab  illo  usuram  exigere  possumus, ¬
  cui  jure  nocemus.  —  Ab  illo  usuram  exige,  cui  merito
nocere  desideras;  cui  jure  inferuntur  arma,  huic  legitime  indicantur ¬
  usurae;  quem  bello  vincere  facile  non  potes,  de  hoc  cito
potes  centesima  vindicare  te.  Ab  hoc  usuram  exige,  quem  non
sit  crimen  occidere.  Sine  ferro  dimicat  qui  usuram  flagitat,
sine  gladio  se  de  hoste  ulciscitur  qui  fuerit  usurarius  exactor
inimici.  Ergo  ubi  jus  belli,  ibi  etiam  jus  usurae.»  Postquam
tum  concilium  Lateranense  statuit  Decr.  Gregorii  IX.  L.  V.
T.  XIX.  Cap.  III.:  «Manifesti  usurarii  ad  communionem  altaris ¬
  et  ecclesiasticam  sepulturam  et  oblationem  offerendam
admitti  non  possunt,  et  clerici,  contra  hoc  facientes,  puniuntur,
ut  hic  dicitur.  Alexander  III.  in  concilio  Lateranensi.
Quia  in  omnibus  fere  locis  ita  crimen  usurarum  invaluit,  ut
multi,  aliis  negotiis  praetermissis,  quasi  licite  usuras  exerceant,
et  qualiter  utriusque  testamenti  pagina  condemnentur,  nequaquam ¬
  attendant:  ideo  constituimus,  quod  usurarii  manifesti  nec
ad  communionem  admittantur  altaris,  nec  Christianam,  si  in
hoc  peccato  decesserint,  accipiant  sepulturam,  sed  nec  oblationes ¬
  eorum  quisquam  accipiat.  Qui  autem  acceperit,  vel
Christianae  tradiderit  sepulturae,  et  ea,  quae  acceperit,  reddere
compellatur,  et,  donec  ad  arbitrium  episcopi  sui  satisfaciat,  ab
officii  sui  maneat  exsecutione  suspensus»,  Innocens  papa  III
potentia  ingenioque  praeditus  vehementius  in  usurarios  invexit;
et  Gregorius  papa  IX  denique  usuras  bodmeriae  quoque  diserte
specialiterque  reprobavit,  scribens  Decr.  Gregorii  IX.  L.  V.
T.  XIX.  C.  XIX.:  «  Usurarius  est,  qui  a  debitore  recipit  aliquid ¬
  ultra  sortem,  etiamsi  suscipiat  in  se  periculum.  H.  d.
primo.  Non  est  usurarius  emptor  rei  minus  justo  pretio,  si
tunc  verisimiliter  dubitetur,  an  tempore  solutionis  plus  vel
minus  sit  res  valitura.  H.  d.  secundo.  Propter  dubium  excusatur ¬
  is,  qui  ex  eo,  quod  differt  solutionem  pretii,  vendit  rem