64.
A. VITELLVIS
ob foelicem rerum suarum successum sese post mortem Othonis magnificè extulit, animoq́ue ferox cum ingenti militum manu ipse paludatus ferroq́ue accinctus Romam profectus est. Et quidem quum iam in itinere per illos campos, in quibus pugnatum erat, ac fusa Othonianorum corpora paβim iacebant, profectionem pararet, fuêre, quibus teter ille cadauerum odor molestus erat, quiq́ue olidam caesorum tabem abhorrebant. Sed hos ille voce nimisquàm execranda corripuit, optimè, inquiens, olere hostem occisum, at melius ciuem. Qua quidem voce, vt Romam venisset, quidnam ageret, satis apertè innuit. Fuère item, qui ob subitam fortunae cõmutationem, considerantes etiam caesorum copiam, collachrymarint. At Vitellius non modò ad tot cadauerum milia immotus permansit, sed & magnam inde cepit delectationem, Diisq́ue eo in loco sacrificauit, ac festum tota nocte peregit. Inde verò profectus nuncios accepit, qui Vespasianum à militibus in Iudaea in Imperatorem electum aiebant. Quae res illi metum atque horrorem quendam incuβit. Perrexit tamen, vrbemq́ue cum signis ac tubis paludatus (vti dictum est) gladioq́ue succinctus introiit comitatus sexagesies mille sagulatis militibus, ac stipatoribus, ad corporis custodiam olim institutis, penè infinitis, detectis omnium armis. Post pedites eleganti ordine sequebantur equites, deinde centuriae triginta quatuor extraneorũ militum ipsi postea missae. Tali honore atque apparatu per pontem Miluium in Capitolium triumphans venit, vbi primò Vitellius Germanicus Augustus appellatus maximum Pontificatum, Consulatum, Tribunatumq́ue perpetuum cepit. Non multo tempore pòst Vitellio nunciatum est, Vespasianum in Italiam ingentem misisse exercitum cum ipso dimicaturum, cui fratrem cum classe ac tyronibus & magna gladiatorum copia opposuit, vt hosti resisteret. Interea, quos interficere decreuisset, clam variis modis paβim interemit. Nam publicè istiusmodi quicquam, praesertim tempore adeò importuno, tentare minimè audebat. Octauo igitur Imperij mense, postquam omnem, quam potuit, crudelitatem & saeuitiam, omnem tyrannidem, omnem amentiam & vecordiam, omnem denique superbiam Populo Romano exhibuisset, Moesiorum atque Pannoniae exercitus ab eo desciuerunt, & in absentis Vespasiani verba iurarunt. Vtque iam singula ad certum exitium tendere, ac Flauiani milites velut in limine adesse videbantur, Vitellius Imperio cedere sese vltro professus est reclamantibus ac planè dissuadentibus militibus, qui vitam animamq́ue profundere atque amittere potius se paratos esse clamabant, quàm ipsum in aliquo desererent, saltem ne ipse deficeret, aut animũ desponderet. Resumpsit itaque animum, Sabinumq́ue Vespasiani fratrem & reliquos Flauianos nihil iam metuentes, vi subita in Capitolium compulit, succensoq́ue templo Iouis optimi maximi oppreβit. Incendium hoc è Tiberiano palatio inter epulas prospexit, ac tum demum facti poenitens culpamq́ue in alios conferens Senatoribus orans persuasit, vt legatos cum virginibus Vestalibus mitterent, pacem, aut certè tempus ad cõsultandum, à Flauianis petituros. Interim sese in Auentino monte coqui veste indutum abdidit. Verùm mox, vbi quasi pax impetrata esset, leui incertoq́ue rumore audiuisset, se in palatium referri passus est. Vbi cum deserta omnia repperisset, seq́ue ab omnibus planè desertum animaduertisset, rursum in Ianitoris cellulam confugit. Postquam verò Flauiani extra muros Vitellianos multo sanguine fudissent, in vrbem eruperunt, cunctaq́ue abdita sedulò rimantes, tandem Vitellium inuentum è latebra traxerũt, & iniecto ceruici laqueo, religatis post tergum manibus, descissa veste seminudum in forum, maximis verborum ludibriis, mentoq́ue mucrone gladij subiecto, ne faciem submitteret, minusq́ue se visendum praeberet, quibusdam insuper stercore & coeno incessentibus ceu noxij solent, protraxerunt. Nec defuerunt, qui corporis vitia exprobrarant. Erat enim in eo enormis proceritas, venter obesus, ac facies rubicunda ex vinolentia. Atque ita tandem, cùm per vicos huc illucq́; raptus fuisset, apud gemonias minutiβimis ictibus excarnificatus, atque confectus est, & inde vnco tractus in Tyberim.
