Völlige Ausbildung der Ritterschaft. §. 14.
42
14. Dipl. a. 1219. in Origg. Guelf. 3, 363. Ministeriales autem
ipsius Palatini eius iussu iuraverunt et fidelitatem fecerunt ecclesiae
Bremensi, et bona quae hactenus a Palatino tenuerant iure ministerialitatis,
in iure feudali ab eo receperunt.
15. Urk. des Erzbisch. von Cöln v. 1230. b. v. Steinen Westph.
Gesch. Bd. 1. S. 813. decimam quandam — a quodam milite —, ministeriali ¬
nostro, qui eam a Bernardo in St. in feodo tenebat etc.
16. Urk. v. 1234. b. Scheidt Adel. S. 104. C. de Hemmehusen,
ministerialis noster, curiam unam in eadem villa H. sitam non loco ministerialis, ¬
sed racione homagii a — nobis iure tenuit feodali.
17. Henrici VI. Imp. dipl. a. 1195. (P. 4, 199). Rodolfus
Verdensis ecclesie episcopus in curia nostra sententiam requisivit, si
aliquis homo suus, qui nullum ab eo tenet beneficium, possit homini suo ab
eo inbeneficiato in feodali causa testimonium ferre; et item, si ministerialis
ecclesie, qui nullum tenet beneficium ab eo, valeat ferre testimonium ministeriali ¬
beneficiato in iure feodali. Super hoc itaque data est sententia,
quod nec liber, nec ministerialis, qui non habet beneficium a domino,
debeat ferre testimonium pro beneficiato in causa feodali contra beneficiatum ¬
vel contra dominum.
18. Henrici R. dipl. a. 1222. (P.4, 249). Inventum igitur et sentenciatum ¬
est —, quod in iure feodali omnis ministerialis feodatarius eque
iudicare possit super feodis nobilium et ministerialium, exceptis tamen feodis
principum.
19.
Görlitz. Landr. 45. §. 3. Sume liute wollint daz, ob ein richtar
(l. rither) in daz armut bevalle also sere, daz er geburlich werk übe, daz er
dar umme richtars (l. rithers) recht verloren habe, des ni's nicht. Wirt der
richter (l. rither) coufman, so hat er so getan recht vor lorn, daz zo der riterschaft ¬
gehorit u. doch sine geburt nicht gecrenkit; wande die riterschaft, die
ne merit, noch ne minrit des mannis edilcheit, sundir daz len, daz
hogerit des mannis riterschaft. Dar umme mac ein jegelich man, gebur
odir ein coufman odir ein schilt knecht, der sin recht nicht vorloren hat u. dem
richter (l. rither) evenburdich is, einen canf wol an gewinnin eime rithere;
wande mit des mannis unedilcheit mag der canf wol vor legit werden u. nicht
mit der riterschaft.
20. Gl. z. Ssp. III. 42. Etlik denst licht up eyneme manne also dat
he denen mot deme, des he syn eygen is. u. etlik denst licht uppe gud, alse
we dat gud heft, dat he dar vore denen mot. Hir ane sint de eygenen u.
denstmanne unterscheden, wente dar de eygene umme denet dat is substanciale; ¬
—
aver des denstmannes denst is eyn accidentale, wente he dened
umme dat gud, dat eme tolecht is umme synen denst. — Dat ok de
denstmanne nicht eygen syn, dat prove dar by dat he dened umme wat, dat is
umme dat gud dar he eyn denstmann edder eyn amman van is. Aver
de eygene dene umme nichts. —
Ere namen syn ok under scheden, wente de
eigene hete servus, de denstman het ministerialis.
21. Urk. K. Karl IV. v. 1354. (b. Bodmann Rheing. Alterth. S.
255. u. b. Kindlinger Samml. ungedr. Urk. S. 100). Dum in judicio
pro tribunali personaliter sederemus — quam plures principes, Comites,
Barones, milites et clientes, nostri et sacri Imperii fideles ac subditi
diffinierunt —, quod, si quicunque vir nobilis, ex utroque parente in
libertate genitus, ab uno seu pluribus Dominis feudalia aut ministerialia
bona suscepit —, et — dominis de consuetis servitiis iuxta approbatam
consuetudinem feodalium aut ministerialium bonorum debite correspondet.
quod ab hoc talis liber et ingenuus in nobilitate nativitatis ipsius, honoribus
et dignitatibus inde sequentibus — deteriorari non debet aliquo ¬
modo
in omnibus iuribus, causis et respectibus abinde dependentibus,
22. Ssp. III. 80. §. 1. Togat aver die scepenen binnen ener grafscap,
die koning mut wol des rikes dienstman mit ordelen vri laten, u. to scepe¬