DE ARCHITEC. LIB. VIII. ſtulis plumbeis ducetur, primum caſtellum ad caput ſtruatur, deinde ad
copiam aquæ lamnæ ſiſtularum conſtituantur, eæq́; fiſtulæ ab eo caſtello
collocentur ad caſtellum, quod erit in mœnibus. Fiſtulæ ne minus longæ
pedum denum fundãtur, quæ ſi centenariæ erunt, pondus habeant in ſin-
gulas pondo MCC . ſi octogenariæ, pondo DCCCCLX . ſi quinquagena-
riæ, pondo DC . quadragenariæ, pondo CCCCLXXX . tricenariæ, pondo
CCCLX . vicenariæ, pondo CCXL . quinum denum, pondo CLXXX . denum, pondo CXX . octonum, pondo XCVI . quinariæ, pondo LX . Ex
latitudine autem lamnarum quot digitos habuerint, antequam in rotun-
dationem flectantur, magnitudinum ita nomina concipiunt fiſtulæ. Nan-
que quæ lamna fuerint digitorum quinquaginta, cum fiſtula perficietur
ex ea lamna, vocabitur quinquagenaria, ſimiliterq́; reliquæ. Ea autem
ductio, quæ per fiſtulas plumbeas eſt futura, hanc habebit expeditionem: quod ſi caput habeat libramenta ad mœnia, montesq́; medii non ſuerint
altiores, vt poſsint interpellare, ſic neceſſe eſt eorum interualla ſubſtrue-
re ad libramenta, quemadmodum in riuis & canalibus dictum eſt. Sin an-
tem non longa erit circuitio, circumductionibus. Sin autem valles erunt
perpetuæ, in declinato loco curſus dirigentur, cum venerit ad imum, non
alte ſubſtruitur, vt ſi libramentum quam longiſsimum (hoc autem erit
venter, quod Græci appellant κοιλίαμ) deinde cum venerit ad aduerſum
cliuum, quia ex longo ſpatio ventris leniter tumeſcit, tunc exprimatur
in altitudinem ſummi cliui: quòd ſi non venter in vallibus factus fuerit,
nec ſubſtructum ad libram factum, ſed geniculus erit, erumpet & diſſol-
uet fiſtularum commiſſuras. Etiam in ventre columnaria ſunt facienda,
per quæ vis ſpiritus relaxetur. Ita per fiſtulas plumbeas aquam qui du-
cent, his rationibus belliſsime poterunt efficere & decurſus, & circumdu-
ctiones, & ventres, & expreſſus. Item hac ratione cum habebunt à capiti-
bus ad mœnia faſtigii libramenta, inter actus ducendos non eſt inutile ca-
ſtella collocari, vt ſi quando vitium aliquis locus fecerit, nõ totum omneq́; opus contundatur, & in quibus locis ſit factum facilius inueniatur: ſed ea
caſtella neque decurſu, neque in ventris planitie, neque in expreſsionibus,
neque omnino in vallibus, ſed in perpetua fiant æqualitate. Sin autem
minore ſumptu voluerimus aquam ducere, ſic erit faciundum. Tubuli
craſſo corio ne minus digitorum duorum fiant ex teſta, ſed ita, vt hi tu-
buli ex vna parte ſint lingulati, vt alius in alium inire conuenireq́; poſ-
ſint. Tum coagmenta eorum, calce viua ex oleo ſubacta, ſunt illinenda,
& in declinationibus libramenti ventris, lapis eſt ex ſaxo rubro in ipſo
geniculo collocandus: isq́; perterebratus, vti ex decurſu tubulus nouiſsi-
mus in lapide coagmentetur, & primus ſimiliter librati ventris, ad eun-
dem modum in aduerſum cliuum, nouiſsimus librati ventris in cauo ſaxi
rubri hæreat, & primus expreſsionis ad eundem modum coagmentetur.