DE VERBORVM VITRVVIANOR.
54
ritè mero libans carchesia Baccho. Caeterùm quod magis ad rem nostram
facit, Carchesium summa pars mali in naui, unde idem Non. Summa
pars mali, id est foramina quae summo mali funes recipiunt. & apud eum
Lucillius, Tertius hic mali superat carchesia summa. Poculum igitur illud -
ab imagine naualis huius carchesij quam prae se ferebat, nomen accepisse -
nulli dubium, & inde quoque denominata est tractotia illa machina
de qua in citatis locis Vitruuius. Est enim trabs erecta, robusta
quidem, & annulis ferreis reuincta, ad instar mali, in cuius suprema
parte ferreae fibule inserta, transuersa alia trabs librata continetur, &
facilè circumuertitur, ab altera extremitate ferrei harpagones dependent, -
quibus onera annexa subleuantur, & machinâ vectibus circumuersa -
cutribus facillimè imponuntur, eius imaginem affibrè expressim
habemus in maiusculis litteris TY, Peretolas hasce vulgò vocant Veneti
teste Barbaro. Carchesium portò summam partem mali, nautici
homines hodie Gabbiam, hoc est caueam appellant. Tractorium organum -
illud graphicè sculptum videre est inter machinas illas multas
& varias, quae Vrbinatis aulae ad partem fori sedilia seu podia mirabiliter -
exornant.
CASTELLVM. l. 8. c. 7. Cumque venerit ad moenia (aqua videlicet ritè
librata) efficiatur Castellum, & castello coniunctum, ad recipiendam aquam,
triplex emissarium. Aquae conceptaculum est, unde ex aquae ductu -
distribuenda est publicitus per urbem aqua. Hoc ferè ex Vlpiano
Pandect. l. 43. de aqua cotid. l. i. Budæus verò paucis verbis rem terminat. -
Castella sunt deriuacula quaedam laxiora, certis spatiis emodulata,
ex quibus per fistulas aqua in varia loca distribuitur, id est, in villas & praetoria -
nobilium, indultu Principis. Hinc Castellarij dicebantur Castellorum -
eiusmodi curatores custodesue. Extant hodie Romae castellorum
de quibus agimus vestigia femidiruta. Nostri aedificia haec Piscinas atque -
Conseruas appellant. Vide Marlian. de antiqua Roma l. 4. c. 21.
& caeteros antiquarios.
CATACECAVMENE. I. 2. c. 6. Id autem genus spongiae (de his loquitur,
& pumicibus) quod inde eximitur, non in omnibus locis nascitur, nisi circa
Aetnam & collibus Mysia, qua à Graecis nominatur. Avero -
, coburi, aduri, incendi, factum est vocabulum. Erant.n.loca naturalibus -
incend js adusta, uti in insula Aenaria, quam hodie Ischiam dicunt, -
tractus quidam terrae combustus est, quem ideò vulgò appellant
l'Abrusciata. Porrò loca illa, de quibus in Mysia auctor noster agit, generosum
