295
der Lehre deutlich erkennen läßt. Diese Ausnahmen sind: confessio
in judicio facta; quod confessio sine causa inducat semiplenam
probationem; conf. in ultima voluntate; conf. jurata; si conf.
tendit ad liberandum et quietandum; quando conjecturis
possit dignosci, confitentem voluisse donare; conf. realis
(quando quis confitetur rem, quam possidet, esse meam, quod
ita valet, ut res non praesumatur illius, donec probetur contrarium); -
conf., quae habet aliquam causam saltem conjecturalem; -
conf. geminata; conf. in instrumento guarentigiato,
(quia videtur factum in judicio); quando in instrumento vel
protocollo Notarii ex praecedentibus instrumentis apparet de
quando ponerentur haec
causa subsequentis instrumenti;
verba. »sponte et ex certa scientia« (!); conf facta ecclesiae
vel civitati; conf. in scriptis facta; conf. conditionalis;
si propter personarum conjunctionem vel rei parvitatem vel
liberalitatem praecedentem praesumatur donatio; si in proFür -
die Ausnahme »confessio in
cessu causa probetur.
scriptis factax wird auf Petrus de Bellapertica, Joannes de
Blanosco und Bartolus Bezug genommen, während Roffredus,
Alexander Tartagnus und Jason als Gegner und Vertreter
der gemeinen Ansicht genannt werden. Mascardus will beide
Ansichten durch Bezugnahme auf die Glosse zu 1. 2 de doli exc.
vereinigen.
Bei anderen Schriftstellern *5) wird als weitere Ausnahme bezeichnet: ¬
si quis confiteatur se esse debitorem pro resto et
saldo rationis — der Beginn der Abrechnungslehre.
Wenn auch manche dieser Ausnahmen in der Folgezeit wieder
) so gewährten sie doch der Praxis mannigfache
bestritten wurden,
Gelegenheit, ihrem natürlichen Rechtsgefühle entsprechend die cautio
indiscreta für wirksam zu erklären. Es hat stets Juristen gegeben,
welche den Unverstand der gemeinen Lehre fühlten und bekämpften,
15) Alexand. Consil. I. 4. Friderus Mindanus de mandat. judic.
II. c. 64 §. 5. Berlichii Decis. Nr. 96. Wernher Observ. I. P. 4.
obs. 186. Berger Oecon. jur. L. 4 T. 30.
16) So begann man dem inst. guarentig. sine causa die Gültigkeit zu
bestreiten, indem man zwischen der conf. ex jurisdictione contentiosa und
voluntaria unterschied. Jason ad l. 7 §. 12 de pact. Phanucius de
inventar. hered. P. 5 §. 104. Gutierrez de juram. confirm. c. 47.
Brunnem, ad 1. 25 de prob. — Desgleichen wollte man die confessio jurata
sine causa nicht mehr zulassen. Gomez, comm. et resol. T. Il. c. 11. §. 5.