50
ein

§.  67.
Es  kommt  daher  in  Ansehung  der  Frage:  ob
Sachwalter  das  gesetzliche  Substitutionsrecht
Aditum  ad  inquirendam  originem  hujus  dominii  (dominii ¬
  litis)  ipse  Imperator  nobis  parat  in  princ.  J.  de
iis,  per  quos  ag.  possum:  ubi  ait:  Olim  in  usu  fuisse,
alterius  nomine  agers  non  posse,  nisi  pro  populo,  pro  libertate, ¬
  et  pro  tutela,  praeterea  singulariter  lege  Hostilia -
  esse  permissum,  furti  agere  eorum  nomine,  qui  apud
hostes  essent,  aut  reipublicae  causa  abessent,  quive  in
eorum  tutela  essent.  Regulariter  itaque  nemo  per  procuratorem ¬
  agere  poterat,  et  quibus  id  indultum  fuerat,
hoc  ex  singulari  factum  aequitatis  ratione.  Nam  ut  totus ¬
  populus  ageret,  impossibile  erat,  nec  servus  etiam
in  judicio  comparere  poterat  experiundi  causa,  quo
etiam  Livius  Lib.  III.  C.  45.  respexit,  asserens,  in
his,  qui  asseruntur  in  libertatem,  quemvis  lege  agere
posse,  quod  alias  non  erat  permissum.  Eadem  quoque
necessitasin  pupillo  fuit,  qui  sub  tutoribus  constitutus  per
eos  agere  necessum  habuit.  Adeo  porro  per  alium  lege
agi  non  poterat,  ut  ne  quidem  morbus,  aetasve  excusaret, ¬
  ut  cautum  erat  in  LL.  XII.  Tabb.  Si  in  jus
vocat,  si  morbus  aevitasque  vitium  escit,  qui  in  jus  vocabit, ¬
  jumentum  dato,  si  nolit,  arcerem  ne  sternito,
quam  legem  explicat  Caecilius  apud  Gellium  in
noct.  Attic.  Lib.  XX.  C.  1.  et  Rittershus.  ad  prino.
J.  de  iis,  per  quos  agere  possum.  Sensus  ejus  huc
redit:  Actorem  aegrofanti  vel  seni  jumentum  dare  oportere, ¬
  ut  in  jus  venire  posset,  atque  hoo  ideo  factum
esse  dicit,  ne  causatio  ista  aegri  corporis  perpetuam
vacationem  daret  fidem  detrectantibus,  jurisque  actiones
declinantibus,  quod  si  gravior  morbus  plane  actorem  vel