SECT. VI.
tradunt, deprehendebatur enim serrantibus
sat duum. Est autem omnino verum, quod
dimidiam crassitiem cranii leonini non superaverit, ¬
quod deprehendimus 6. lineas crassum,
ubi tenuissimum. Os quod eminet ad interiora, ¬
& quod separat cerebrum à cerebello,
erat similiter tenuius, & magis irregularis figurae, ¬
quam in Leone.
Cerebrum vicissim quadruplo majus. Erat
siquidem 4. uncias longum, & totidem profundum, -
tres vero latum, dum Leonis cerebrum -
nonnisi 2. utrinque aequabat. Glandula
pinealis erat valde exigua & maxima ex parte
imperceptibilis, non secus ac in Leone.
Oculus erar tectus palpebra interiore, quae oriebatur ¬
in cantho majore & inde tendebat aliquantenus ¬
deorsum. Erat oculus simul valde -
exiguus. Ejusdem bulbus diametro 5. lineas -
non excedebat, & erat minor oculo cati.
Humor crystallinus erat magna ex parte sphaericus, ¬
& ille in sinistro oculo nostri Ursi senioris ¬
deformatus erat glaucomate quodam, quod
ipsum albicantem fecerat & omnino opacum.
Ejus situatio videbatur similiter plane insolita,
dum non erat directe oppositus aperturae uveae,
sed retractus quasi lateraliter extrorsum axi oculi, ¬
adeo, ut similiter ante sectionem deprehenderetur ¬
per albedinem, quae apparebat in
fundo aperturae pupillae in interiore parte, quasi
ibi cataracta delitesceret; & hoc productum
erat à contractione fibrarum ligamenti ciliaris
unius partis, & per extensionem vel relaxationem ¬
earundem in altero latere: quod videba.
tur factum ad concedendum liberum transitum ¬
visibilibus speciebus per 2. reliquos humores. ¬
Haec crystallini humoris distorsio probabiliter ¬
orta est eodem modo, ac fieri videmus
in oculis infantium, qui postquam per longum -
tempus decubuerunt in loco ubi nonnisi
obliquam lucem oculi recipere possunt, strabones ¬
fiunt, per dispositionem, qua musculi
oculi contrahuntur, dum exercentur, & qua
mutatur id, quod in ipsis naturaliter se recte habet, ¬
per extensionem fibrarum quarundam, &
per contractionem reliquarum. Hac re facile
adduci possemus, ut cogitaremus, quod hae
fibrae ligamenti ciliaris sint capaces dilatationis
& contractionis voluntariae, non aliter ac fibrae
musculorum, & quod haec actio possit augere
vel diminuere convexitatem humoris crystallini, ¬
prout diversa distantia objectorum requirit ¬
variam in oculis eorumque partibus modo ¬
dictis dispositionem, quo magis clare distincteque ¬
objecta appareant.
Extrema duorum nostrorum ursorum macies ¬
nobis obstitit, quo minus experimenta in illorum ¬
pinguedine caperemus, & nos informaremus -
de veritate ejus, quod Aristoteles,
Theophrastus & Plinius de illa tradunt, quod,
dum singuia hyeme in speluneis suis reconditur
DE URSO.
animal hoc, manifeste pondere augeatur. Quod
si verum deprehendatur, videretur id confirmare ¬
vulgi opinionem, quod inter omnia animalia ¬
ursus citissime adolescat: siquidem dicunt, ¬
quod sub primordio vitae suae sit omnium
animalium minimum in proportione (nam
juxta Aristotelis & Plinii assertionem glire s.
mure majore vix major nascitur) sed postmodum ¬
ad vastissimam molem adolescat, &
quod, longo tempore licet enutritus lacte à
muliere quadam, nec quicquam ederit, (si
verum est, quod Aristoteles asserit, quod ursi
educent suos catulos, dum illos, prompte intra ¬
speluneam suam occludunt, ubi remaneant
40. dies sine ullo cibo, & quod præeterea ursus -
quovis anno longum temporis spatium vitam ¬
sine cibo transigat) nihilominus tam subito ¬
adolescat, ut juxta Albertum crescat instar ¬
crocodili per universum vitae suae decursum, ¬
nec adolescere desinat post mortem suam,
si modo id, quod Veteres de ipsius pinguedine
tradiderunt, verum sit.
Considerata haec particularia, observationibus ¬
nostris juncta, nos movebant, ut subsumeremus, ¬
quod temperamentum ursi, quod juxta
Aristotelem est extreme humidum, debeat intelligi ¬
de humiditate quadam ad vivendum necessaria -
& apta; quod in eo consistit, ut non
facile exarescat, & quae est productum non cruditatis, ¬
quale est superfluus excrementorum humor, ¬
sed perfectae concoctionis, ortae ex bonitate ¬
constitutionis illarum partium, quae sunt
aptae ad facile convertendum omne genus nutrimenti ¬
in laudabilem succum & ad assimilandum ¬
& mutandum illud in ipsarum propriam
substantiam, aut ad dissipandam maximam
ejus partem per exercitium suum, quod fructuosè ¬
illae faciunt, actiones suas continuè peragendo. ¬
Notata, quæ juxta observationes has nos de
perfectione temperamenti in urso reddiderunt
certiores, erant primo, ejusmodi animal, quod
sine discrimine vorat omne genus edulii, uti
ursus facit, & quod eadem facilitate digerit
crudos cibos, pisces, cancros, insecta, fructus
arborum, pulmenta & mel, & quidem in valde ¬
angusto stomacho, & arctis intestinis, &
inter quæe fere nullum deprehensum est intestinum ¬
coecum, necessario gaudere mirabili
facultate concoquendi, cum supplere possit
per bonitatem temperiei suae id, quod ipsi deest
in commoditate structurae, quae deprehenditur ¬
in organis, quibus animalia alia gaudent
ad reddendam hanc functionem magis perfectam, ¬
& quae, ad digerendam magnam nutrimentorum ¬
partem, asservant illa longo temporis ¬
spatio in magnis receptaculis, & deferunt
illa per infinitos circuitus & anfractuositates,
uti observavimus in Camelo, cujus intestina
erant fermè duplo longiora, quam in urso.
G 2
Secundo:
