AMPHITHEATRI XOOTOMICI
128
erant instructi. Alii subtilissima fila candida
interius quidquam reperire potuisse, unde sexum
referebant, unum inter reliquos longissimum,
alterutrius cognoscere, multò minus ova, aut
crebris nodis instar cannae distinctum inveni,
aliud semile in ventre earum videre potuerit: ex
simillimum illis, qui saepe in barbis, cyprinis,
qua relatione didicimus, quam difficile hucusque
luciis, aliisque, ut & canibus, felibus, murifuerit, ¬
horum piscium ovaria debite describere,
bus, vulpibus & similibus (quamvis crassiores
& consequenter quàm grata naturalium scripto& ¬
majores) & quandoque in hominibus reperibus ¬
vestra relatio sit futura, quae (quantum
riuntur.
nos legisse recordamur,) facilè prima erit, qua
Aristoteles, ut verum fatear, non parvum
hucusque producta fuerit. Id quod animum
impendit studium anguillis, inani licet & parum
mihi addidit, ut pennam arriperem, & quan
prospero labore, nam postquam pluribus in
quam minus politam eandem susciperem, Velocis ¬
extraordinariae hujus, prout quidem ipse
strisque oculis perspicacissimis, qui antiquam
credidit, generationis earum mentionem fecit,
caliginem jam deterserunt, nec unquam bile
semper cum exceptione de eis loquitur, singutincti ¬
videntur, exponerem.
lare tamen caput de procreatione anguillarum
Nec omittere volo praeclaram Aristotelis ob
lib. 6. hist. anim. cap. 16. conscripsit, ubi proliservationem, ¬
in praedicto lib. 4. cap. 11. notaxius ¬
superiora confirmat, cuncta mirabilia esse
tam, ubi opinionem quorundam impugnat,
judicans: quòd hoc unum inter sanguinea gequi ¬
statuebant, quòd foetus anguillarum in ea
nus totum sine coitu, sine ovo procreetur, &
rum ventriculo nidulentur: ita enim, inquit,
concludit cum ridicula, non dicam abominanon ¬
secus quàm cibus concoquerentur primordia
bili illa opinione, cum qua (condonetur migenituraes; ¬
quod judicium utique laudem mere
hi justa haec indignatio,) totam naturalem
tur. Lumbricos enim, aut vermes capillares,
historiam conspurcavit, quòd ex putredine,
anguillis similes in ventriculis earum dum inaut ¬
sponte in stagnis nascantur. Existimabat
venerunt, anguillulas esse crediderunt, qui tamen ¬
non aliud quàm parvi vermes, ut ita
ideo, primò lumbricos quosdam nasci, tum in
mari, tum etiam in fluviis stagnuque, putredidicam, ¬
serpentiformes vel anguilliformes fuerant. ¬
Unde aliquando, cum isti ex anguillis
nis maximè ratione, quos vocat intestina terrae,
prodiissent, inque magno numero inventi fuisqui ¬
deinde in anguillas mutentur; quod mulsent ¬
in loco, ubi deditâ operâ adservabantur,
tò diffusius in lib. 3. de gen. anim. cap. 11. exmihi ¬
suspicionem pepererunt, anguillas esse viposuit: ¬
quae autem (sic liberè pergit scribere)
viparas, atque vermiculos illos veras anguilintestina ¬
terrae vocantur, vermus habent natululas. ¬
Sed paulò post, fabulam nullam hac
ram, in quibus corpus anguillarum consistit. Id
fabulosiorem esse deprehendi, postquam ven
quod audacter etiam de prima hominum &
trem earum aperiendo ejusdem sortis, & maquadrupedum ¬
generatione judicavit, nempe
gnitudinis diversae, tum in intestinis, tum sto
quòd primitus generentur, vel ex ovo, vel ex
macho, quin & in vesicula aliqua flavescente
verme : Quamobrem, scripsit l. c. de prima ho& ¬
quasi vacua inveni. Id quod ad tractatum
minum atque quadrupedum generatione; si
Dn. Redi de viventibus in viventibus, non ad gequando -
primùm terrigena oriebantur, ut aliqui
nerationem earundem referri potest. Neque
dicunt, non temerè existimaveris, altero de duome -
in describendas varias talium insectorum à
bus his modo oriri, aut enim ex verme constitume ¬
saepius observatorum species diffundam,
to primum, aut ex ovo. Id quod ideo aliqua
postquam, praeter Leevenhaekium, quarundam
liter convenit cum duabus famosis hodiernis
earum mentionem facit, figurasque etiam siopinionibus ¬
de generatione ordinaria, dum
stit in memoratis suis observationibus Dn. ReLeevenhæekius, ¬
quem Andry Gallas, aliique modus, ¬
ubi refert, quòd in omnis sortis anguilladerni ¬
sequuntur, statuit, quòd ipsi etiam horum ¬
intestinis frequentissime quosdam minumines ¬
ex vermibus, quibus plenus est testis virissimos ¬
albos vermiculos, & quosdam nigros
rilis, alii verò ortui ex ovo favent, quae etiam
detexerit, qui utplurimum arcte adhaerent, &
magis plausibilis, & fortasse aut certè magis veuna ¬
sua extremitate tunicae internae intestinora ¬
opinio exsistit.
rum adfixi sunt; microscopio autem perlustraSed ¬
quiescat magna illa, per tot secula quasi
ti figuram coni praesentant, in cujus basi caput
arbitra naturae, & meta sapientiae credita Aniest ¬
situm, ex quo saepe proboscidem aut corma, ¬
& quia jam Leevenhœeckii mentionem fenu, ¬
propter minima varia puncta inaequale, vel
cimus, sententiam ejus examinemus, quam in
ut melius dicam, spinosum, foras exserere, iteEpistola ¬
75. de suis experimentis & contemrumque ¬
retrahere solent. Ego praeter modò
plationibus ad Regiam Societatem missa prodictos, ¬
quos quidem observavi, plurimos reveducit. ¬
ra anguillis simillimos, sed varia magnitudine
Primò fallam quorundam fentenciam tepraeditos ¬
animadverti, in quibus per cutem
censet, qui adserunt, mense Majo anguillas ex
eorum pellucidam viscera alba instar filorum
rore generari, quae noctibus serenis plurimae
in glomum convolutorum, cernebantur; cauvix ¬
dum enatae supra cespites gramine tectos &
da pellucida, quam frequenter flectebant,
in aqua sibi mutuo impositos, ita ut gramen
aquae
