SECT. LI. DE CHAMAELEONTE.
Forma, structura & motus oculorum ipartem ¬
superiorem cum inferiori unit; dipsius ¬
aliquid omnino peculiare habebant:
cit enim, latera foraminis hujus nunquam ad
Erant valde ampli, & in diametro quinque
claudendum oculum se conjungere. Plinius &
lineas superantes. Figura spharica adpareSolinus ¬
hoc ipsum similiter affirmant, & fere
bant, dimidiumque orbis eorum plene proomnes ¬
Physici, qui tantum Chamaeleontem in
minebat, quae (sc. sphaera) simplici cilio erat
libris horum Autorum viderunt.
tecta, quod simile erat pileo, in cujus mePartem ¬
eam corporis, quae Truncus audit
dio foramen est perforatum, hocque fora& ¬
comprehendit Thoracem & Ventrem, nostro
men in latitudine unam lineam non excein ¬
Chamæleonte sola thorax constituebat, vix
dit. Per hoc foramen papilla, quæ radians
praesente ventre quodam; quod Aristoteles
ac clara & quasi parvo aureo circulo circummelius ¬
quam Plinius observavit, qui ait:
data, haud difficulter & satis videbatur, licet
pectus Chamaeleontis junctum esse ipsius ventri:
Aristoteles dicat, quod circulus hic discerni
Hoc enim ei non est peculiare, quum ita in
nequeat, postquam cilium per dissectionem
omnibus Animalibus se habeat, ut inter pefucrit ¬
ablatum. Cilium hoc erat asperum sictus ¬
& ventrem nihil intersit. Sed quando
cut reliquum cutis & quando corpus varios
Aristoteles tradit, quod pectus Chamæleontis
induebat colores, efficiebatque maculas,
sit, uti in piscibus, junctum Hypogastrio, quod
quae diversis temporibus diversae erant figuest ¬
venter inferior, clare ostendit costas derae, -
cilium hoc tamen semper manebat i
scendere tam profunde, ut llia; cum è contra
dem; tractus enim aut lineamenta ea coalia ¬
animalia solum habeant Apophyses translore, ¬
qui totum reliquum corpus superve
versos lumborum & residuum ossibus castiebat, ¬
tincti recedebant â foramine cilii,
reat: unde & Hippocrates id vacuum adpeltanquam -
à centro, erantque extensi versus ¬
totam circumferentiam instar radioQuatuor ¬
ejus pedes erant sibi similes: In
rum.
hoc saltem discrepabant, quod anteriores
Pars anterior oculi adhærebat affixa omagis ¬
retro erant flexi, posteriores vero anperculo ¬
(s. cilio) quod neque ascendebat,
trorsum; dicique potest, esse quatuor braneque ¬
se demittebat, ut in aliis creaturis, qui
chia, quatuor suos cubitos habentia intrormotum ¬
cilio suo non imprimere valent disum ¬
flexos, quorum quodlibet ita consistat
versum ab eo, quo oculus gaudet; oculus
ac si de bumero propenderet è duobus ossibus
enim nostri Chamaeleontis non poterat se moarticulatum, ¬
quemadmodum radius & cubivere, ¬
quin cilium motum hunc sequeretur.
tus. Solinus errat, dicens, pedes ChamaeleonId ¬
quod Plinius exprimere videtur, sed adtis ¬
adnexos esse ventri, in nostro enim postemodum ¬
improprie, dicens, quod pupilla Chariores ¬
articulati erant cum Osse Ischio, antemaleontis ¬
se moveat, verum totus oculus sit qui
riores vero adfixi Omoplatae.
moveat; non enim creatura existit, quae moE ¬
Quatuor unguibus quilibet constabat
veat Prunellam, quando residuum oculi oquinque ¬
ungulis, propiusque ad figuram
mne quiescit. Sed quod magis extraordinamanuum, ¬
quam pedum accedebant. Tam
rium & notatu dignum in hoc motu est
posteriores quam anteriores divisi erant in
quod unus oculus moveatur, cum alter im
duas partes, unde speciem edebant, acsi
mobilis persistat: unus versus anteriora fleduae ¬
manus in quolibet brachio & duo pedes
ctatur eodem tempore, cum alter retrospiin ¬
quolibet crure sint. Licet enim una ex
ciat: unus suspicetur coelum, quando alter
hisce partibus nonnisi duas ungulas & altera
defixus in terram. Atque omnes hi motus
tres haberet, attamen partes aeque erant laita ¬
reales (veri) sunt, ut auferant (abscontae, ¬
quum ungulae, quae existebant binae, latiodant) ¬
pupillam sub cristam, quam format palres ¬
essent, quam illae, quae erant trinae. Hae
pebra, idque tam profunde in canthos oculi,
ungulae una sub quadam cute harebant
ut visus discernere queat, quid retro seu à
quasi inclusae, & solum divisae in ultimo arparte ¬
posteriori & directè à parte anteriori aticulamento, ¬
cui ungues adnexi. Disposigatur, ¬
capite, quod humeris adfixum est, mi
tio harum ungularum erat diversa, cum annime ¬
verso. Aristoteles, qui descriptionem
teriores haberent duas ungulas extrorsum &
dedit Chamaeleontis exactiorem quam cujusvis
tres introrsum, è contra posteriores tres exalius ¬
animalis, hanc particularem de hoc o
trorsum & duas introrsum.
culorum motu extraordinario circumstanHisce ¬
unguibus poterat amplecti & tenere
tiam omisit, in Mexicano Chamaeleonte
ramusculos arborum, sicut Psittacus, qui ad
revera non inventam. Sed verosimile est,
fricandum semetipsum dividit suas ungulas,
quod hic non sit, quem Aristoteles descripsit.
aliter ac reliquae aves, quae semper tres proPari ¬
quoque ratione non observavit, quod
tendunt & unam retroflectunt; contra Psithoc ¬
parvum foramen cilii per sui laxationem
tacus duas tam retrorsum quam duas antrorse ¬
claudat transversim, ac nonnisi exiguam
sum flectit.
fissuram constituat, quae admodum accuratè
Ungulæ, quæ paululum incurvatæ & adBb -
3
modum