SECT. XVI. DE
coagulo plane liber. Arteria magna similiter ¬
vulnerabatur parum supra emulgentem,
& postquam inflassemus truncum illius, nil
quiequam flatus ullatenus prorumpebat. Est
verum omnino, quod, postquam ligassemus
truncum supra divisionem iliacarum arteriarum, ¬
flatus disparuerit per superiorem mesen
tericam, quae erat diffracta; sed cum hic ramus ¬
ligaretur, aeri plane patebat via, unde
erumperet, & proinde universus arteriae magnae ¬
intumescebat truncus.
Hic spermaticorum vasorum, nec non aliarum ¬
partium (qua sunt planè necessariae ad generationem) ¬
defectus optime conveniebat
cum ingenti copia pinguedinis, qua animal hoc
scatebat, eadem ratione, qua omnia illa, quae
per causam quandam externam ad generatio
nem reddita sunt inepta: utpote in quibus superfluum ¬
nutrimentum potest impendi progignendæ ¬
pinguedini.
Haec res nos aliquatenus suspicari faciebat,
si qua fortè noster Cato-pardus fuerit castratus, ¬
dum esset adhuc juvenis, juxta consue
dinem inter Turcas receptam, circa quosvis
mares, quos in domos suas recipiunt, ubi
frequentem quoque alunt hunc Cato pardum,
maxime in Barbaria. Aderat quippe quaedam
apparentia, quod haec spermatica vasa fuerint
per aetatem extincta & consumpta, non secus
ac in anastomosibus cordis animalium brevi
post ipsorum partum intervallo fieri solet, quandoquidem ¬
haec vasa, ob actionem ipsarum &
usum jam cessantem, concrescunt exsiccata &
plane abolentur. Est autem & hoc omnino
verum, quod nullam in corporis pelle cicatricem ¬
deprehenderimus; & si consideretur,
quod umbilicalia vasa quieta remaneant sem
per contracta, dum non amplius exercent
functionem, ad quam adhibebantur ante partum, ¬
& quod vasa spermatica, quae & aliis usibus, ¬
quam generationi inserviunt, non habeant ¬
causam, ob quam exsiccentur, propter
cessantem illorum usum, quamvis ille, cui
potissimum destinata sunt, finis cesset: siquidem ¬
ordinarie videmus, quod eadem, dum
procedunt, dimittant complures ramos pro
nutrimento partium adjacentium. Remanemus ¬
proinde in praeconcepta nostra opinione,
quod defectus hic tam importantium & necessariorum ¬
organorum procedat oportet à
quadam alia causa, & quod sterilitas, quae est
communis haud paucis animalibus, quae sunt
progenita per mixturam duarum diversarum
specierum, debeat habere particularem quan
dam causam in nostro subjecto. Equidem cau
sa sterilitatis in mulis non est defectus ullius
organi, quod ad generationem requiritur, siquidem ¬
differentia, quae forte deprehenditur
in conformatione matricis equarum & matricis ¬
asinarum, non potest (secus ac aliqui
CATO PARDO.
asserunt) esse causa sterilitatis, cum equa (in
qua quædam desunt, quæ adsunt in asina) non
careat ulla illarum partium, quae sunt absolutè ¬
ad generationem necessariae, siquidem &
generant & concipiunt; praeterea differentia,
quae est in organis equorum, & in illis asinorum, ¬
non impedit pariter generationem mulorum, -
qui procedunt ex mixtura harum duarum ¬
specierum.
Aristoteles itaque, juxta Empedoclem, attribuit ¬
hunc defectum soli temperiei hujus animalis, ¬
cujus partes contraxerint duritiem, quae
reddit illas inhabiles ad novam mixturam ;
quod negotium hic Philosophus explanat per
comparationem cupri & stanni, quae ab invicem ¬
ſeparata ſunt valde ductilia & malleabilia, ¬
quo possint variis operibus impendi:
ast postquam haec duo metalla fuerint in unam
maſſam conflata, nullis porro usibus idonea
sunt, nec ulla illis forma nova imprimi potest, ¬
idque propter duritiem & fragilitatem,
quam metalla haec commixta acquirunt.
Adeoque si verum sit quòd Lapi cervarii,
qui censentur generari ex Lupo & panthera,
sicuti Molossus ex Leopardo & canicula, &
maxima pars aliorum animalium, quae gignuntur ¬
ex mixtura duarum specierum, propterea
generare non possent, censendum sane, quod
conformatio nostri Cato-pardi fuerit particularis ¬
ipsi atque accidentalis, & quod defectus
partium, qua deerant ipsi & qui ipsum ad generationem ¬
ineptum reddebat, non processerit ¬
ab hac specierum commixtione, quae dum
mutarit partium conformationem, non poterat ¬
illam tantopere corrumpere, ut istas partes ¬
ineptas redderet ad functiones, utpote,
neutiquam sufficit ad producendam tantam
mutationem, quae potius potuit produci per
vitium quoddam temperamenti, quod omnino ¬
necessarioque debet esse plane singulare,
ob commixtionem specierum. Denique
probabile est, si mulus sit solum animal, quod
specierum confusio reddit sterile, quod necessario ¬
debeat esse quid peculiare in illis, qui
eum genuerunt, quod non deprehendatur in
aliis. Id quod Aristoteles observavit in equis
& asinis, quod habeant ambo multo minorem ¬
facultatem generandi, quam omnia alia
animalia, siquidem in hoc genere, quod oritur ¬
ex iis, quæe sunt brevis aevi, & quae proinde ¬
necessario quoque debent promptius generata -
esse, foemellae conceptionem suam multo
longiori tempore gestant multoque majorem
difficultatem habent ad dandam illi ultimam
perfectionem, quam alia animalia, hanc quidem
ob causam (uti hic Philosophus asserit,) quoniam ¬
ipsorum uterus insigniter crassus est, similisque ¬
proinde terrae, quam siccitas & ariditas ¬
reddidit sterilem.
Sed his millis, deprehensum est, quod Mu¬
