SECT. VII.
maque gaudet velocitate, quam & longa crura -
& metus instantis venatoris adhuc accelerat;
quâ fit, ut incredibili pernicitate, levissimoque ¬
gressu uvida loca (quæ Morassa vocant
transiliat, & venatores, canes ac lupos infensissimos ¬
longo post se relinquat intervallo.
Quod ex conspecto proprio sanguine moriatur, ¬
& morbo comitiali valde sit obnoxiuo,
ab eoque non liberetur, nisi altera pedum po
steriorum ungula auri fuerit apposita, Recentiorum ¬
eloquio, fabulam sapiunt. Integra
potius & incorruptae est sanitatis, atque incredibili ¬
pollet robore, cumprimis pedum posteriorum, ¬
quibus lupum aut robustissimum canem ¬
unico ictu interimit, imo interdum elabente ¬
cane vel homine arborem elidit, ac si
fungus adfuisset.
Caeterum mansvetum & innoxium existit
animal, nemini damnum inferens, si modo
ab aliorum invasionibus esset liberum. Pro
foemina more Cervorum non dimicat, neque ¬
praelia instituit, sed quodlibet suam adjunctam ¬
habet sociam, cum qua sub finem
Augusti coit, eamque impraegnat. Eo tempore ¬
clamorem cervino similem emittit, & in
furorem quasi à nimio Veneris appetitu redactum, ¬
prioribus pedibus terram frequentissimè ¬
concutit, illisque contra quemcunque ho
stilem insultum summa cum agilitate utitur,
ut illud tunc aggredi summe sit periculosum.
Foemella foecundata permanet usque ad finem
Maji, tunc verò prolem unicam vel binam,
rarò ternam, excludit: quia vacca non plu
res quam duos vitulos simul nutrire potest,
cum singulis ubera bina, quae vacca habet quaterna, ¬
debeantur. Matrem sequuntur vituli
annos duos vel tres, quam tanto amore amplecti -
Gobelius l. c. asserit, ut câ trajectâ glo
bulo bombardae atque corruente, fixis pedibus ¬
consistant, donec ipsi transfixi simul concidant. -
Fugâ enim vitam non redimunt, sed
ut vivi à lateribus matrum non discedunt, sic
quoque mortuas deserere nolunt. Hoc certum -
est, quod mater hominem advertens vocem ¬
edat, quâ auditâ pulli se una cum matre
fugae committunt, aut, si ob virium defectum
non possunt, humi procumbunt, terraeque,
ne à persecutore suo videantur, se firmiter
applicant.
Pulli, quos cicurare animus est, ante de
cimum quartum aetatis diem in sylvis vel ca
piuntur, vel cum matre ad aquas, quas tranare -
cupiunt, coguntur, quo eo facilius illinc, -
tanquam natandi peritiâ adhuc destituti,
manibus excipi queant. Postea admoventur
uberibus vaccarum domesticarum, quae eos
libenter admittunt, & prout suos vitulos enutriunt. ¬
Nam hoc pacto ope vaccarum, in
continuâ hominum frequentiâ versantium,
mansuefiunt, suamque feram indolem exuunt,
DE ALCE.
Wigandus in sua Alcis bistoria meminit, habuisse ¬
Præfectum quendam Alcen assuefactam,
quae quotidie ex praedio cum armentis in sylvas ¬
vicinas exierit pastum, & sub vesperam
cum iis domum redierit. Cicurati pulli pane ¬
vescuntur ex manibus hominum, alias comedunt ¬
avenam, foenum atque brassicam,
veluti caetera animalia domestica; & in Borussiâ, ¬
ut mihi amicorum quidam retulit, vituli ¬
alcini tenui foeno arque avenâ, intermixto ¬
fructu, quem Misteln vocitant, & hyemali ¬
tempore apicibus Tiliarum inibi copiose
innascitur: omnibus minutissimè incisis, &
aquæ inspersis farciuntur. Scire desideras, B.
L. quisnam sit iste fructus Misteln dictus: en
in promptu est Botanicorum Coryphaeus Casparus ¬
Baubinus, qui tibi respondet, esse Viscum ¬
baccis albis, à Fuchsio Histor. Plantar.
p. m. 328. „tanquam planta fruticosa, lenta,,,
semper virens, intus porracei coloris, extra,
subflava, foliis buxi, acinis exiguis, sine,
flore, descriptum, additâque icone exhi-,
bitum.,
In patentibus sylvis haud conspicitur Alce
nostra, nec latos ingreditur campos, quo imminens ¬
vitae suae discrimen declinet, praescia,
sibi cum ab hominibus, tum aliis feris frequentes ¬
insidias strui; sed in densissimis sylvis
latibula sua quærit, & maximè horrendas solitudines -
tutissima sibi & jucundissima putat
domicilia. At & illic secura haud permanet,
sed variis venatorum machinis atque instrumentis ¬
continuò fermè urgetur. Antiquissimum ¬
Alces vel extensis telis vel positis cuspidibus ¬
nocturno tempore excipiendi modum
nos Olaus Magn. I. c. docet. Nec minus obsoleta ¬
videtur Alces capiendi ratio, quae hominibus ¬
istis, quibus liberum non est praedatum ¬
aut venatum exire, usitata est, & à Gobelio ¬
sic commemoratur: „Lithuani nostri, ,,
qui in sylvis insidiosi hanc feram prosequun¬,
tur, scientes, quibus escis Alces delectentur,,
illi magna vi & communi auxilio atbores,,
proceriores, ubi Alces transitum habere so,
lent, contorquent ac deflectunt, ut resilire,,
possint, funiculis adaptatis, ita ut cervici¬,,
bus hæreant. Eum igitur locum quando,,
Alce pabuli gratia accedit, atque nescia doli,,
tangit decipulum seu rayidla, guttur includi-,
tur, ac resiliente arbore Alce suffocaturi,
Magis hodie usitatum est, quod vel fossis inopinato ¬
intrudantur, aut canum ope retibus
impellantur, vel etiam globulis plumbeis bombardâ ¬
emissis trajiciantur. Notandum autem
circa ultimum modum venit, quod Venatori
hanc Feram bombarda appetenti ventum adversum ¬
observare necessum sit, quia alias venatorem ¬
ob acutissimum olfactus sensum è longinquo ¬
odorans retrogreditur. Si ictu percussa ¬
non corruit, venatorem recta adoritur,
& vin¬
