Fig.
Tab. IV
Fig. 31.
Tab. IV.
INST. OPTICAR. PARS IV. CAPUT I. ARTIC. IV.
30
expressione sinus totus intelligitur esse b, seu radius principalis, poteritque ¬
haec formula ope tabulae sinuum, & accuratae scalae geometricae ¬
facile construi, maxime si usus pro majoribus tabulis poscat.
69. Ex aequatione ad hyperbolam expedita etiam eruitur constructio. ¬
Sit (Fig. 30 Tab. IV) VR = QP = y, QR = VE
= x, semiaxis transversus VT = a, conjugatus = b, erit y b'x =
be que
, dau
— b', &
b
b
a
aequatio hanc suppeditat analogiam b: a = Vb. +y: x. Itaque
(Fig. 31 Tab. IV) si fuerit VA radius principalis —b ad lineam horizontalem ¬
LV in puncto visus V perpendicularis, & accipiatur At
aequalis tangenti anguli inclinationis ad horizontem (aut potius distantiæ ¬
almucantarathi ab horizonte, v. g. tangenti V 30) eademque
transferatur in verticalem VT, erit ea = a, poteritque hyperbola
TM pro fingulis angulis obliquitatis describi. Fiat tf ad LV paralb, ¬
&AV: A5
lela, sitque V 5 = Y, erit A 5 —
= At : Aa. Excitata ex 5 perpendiculari 5, 5, transferatur in eam
Aa, erit ea x quaesita, & punctum 5 in hyperbola TM illud, ad
quod concurrunt omnes parallelae ad angulum 30° ad horizontem inclinatae, ¬
ad planum verticale vero sub angulo 5° obliquae.
Eodem modo ductis A, 10; A, 15; A, 20 &c, & Ab, Ac,
Ad &c, & in parallelas ad verticalem 10, 10; 15, 15; 20, 20 &c
translatis, habebuntur puncta accidentalia pro angulis obliquitatis
10, 15, 20 &c, sed manente eadem inclinatione versus horizontem ¬
triginta graduum.
Si pro iisdem angulis obliquitatis mutetur angulus inclinationis, ¬
fiatque exempli causa 40, sumatur As = VS = V40, ductaque ¬
sap ad LV parallela, transferantur Aa, Aß, Ay &c in 5, 5;
10, 10; 15, 15 &c, & describatur hyperbola SN, in qua erunt puncta ¬
accidentalia omnium parallelarum ad horizontem sub angulo 40
inclinatarum.
Quando parallelae sunt ita sitae, ut angulus inclinationis ad horizontem ¬
sit remotior a tabula, parallelae ad verticalem 5, 5; 10, 10;
15, 15 &c producendae sunt infra lineam horizontalem, & hyperbola
exhibebit almucantarathum totidem gradibus infra horizontem, quot
TM, SN est supra eundem. Ceterum vel me tacente intelligit tiro,
rectas a nobis modo descriptas nil aliud esse, quam projectiones perUnde ¬
spectivas circulorum verticalium per oculum transeuntium.
non incongrue linea verticalis, in quam cadit radius principalis, analogia ¬
quadam vocari potest meridianus oculi, maxime cum in projectione ¬
perspectiva umbrarum fere eundem usum habeat, ac meridianus ¬
cœlestis. Inde porro angulus obliquitatis, cujus mensuram exhibent ¬