COMPENDIUM CAP. IX. X.
CAPUT IX
DE CALCIS UTILITATE PROBANDA
Calx itaque de albo saxo vel tiburtino, aut columbino fluviatili 145 coquatur, aut rubro, -
aut spongia 144 ; quae enim erit ex spisso et duro saxo, utiliter structuris conveniet -
; quae autem ex fistuloso, aut exiliore lapide fuerit, conveniet operi tectorio
In commixtione ad duas partes arenae una calcis mittatur 145. In fluviatili autem arensi -
tertiam partem testae cretae 146 addideris, miram soliditatem operis praestabit.
CAPUT X
DE LATERIBUS FACIENDIS
aciendi autem lateres sunt ex terra alba vel creta vel rubrica 147 aut sabulone masculo -
148. Haec genera terrae, propter levitatem, fortiora sunt operi: cetera genera, quod
aut gravia sunt , aut paleas non continent, aut humore sparsa cito solvuntur, propterea -
fabricis inutilia videntur 149. Ducendi autem sunt lateres verno tempore, ut lente
exsiccescant 150 : qui enim solstitiali tempore parantur, vitiosi fiunt ; quoniam calor solis
torridus corium in summo cito desiccat, et quasi integri videntur ; postea 151 humor internus -
152 dum siccatur, contrahit frontes, et scissuris dividit, et inutiles operi lateres
facit 153. Maxime tamen tectorio operi inutiles erunt, si ante biennium inducantur 154:
non enim possunt ante penitus siccari.
EMENDATIONES ET VARIAE LECTIONES
149 Haec est lectio Codicis Vaticani 2. merito recepta
143 Lectio Codicum Vat. 1. Vall. et Editionum fert
aut columbino fluviatili, et hanc dedimus. Verum Coetiam -
a Poleno. Vaticanus 1. habet aut humore
propterea cito solvuntur fabricis inutilia vident
dex Vat. 2. haec, uti diversas species, tradit, habens
sic Vallicellianus, omissa tamen voce pars. Codicis Vaiatilique, -
et distinguens unam,
aut columbino
ticani 1. lectionem sanare ratus est Vascosanus , interex -
lapidicinis
quae e torrentit
ab altera,
stinctionem etiam se
veis colligitur: cum eamdem dis
o particulam et inter solvuntur ac fabricis: sed
vaverit Palladius (de Re Rust. I 10), facile Vaticani
450 Ad recipiendam vulgatam
per Codices et Editio
lectio esset praeferenda.
nes lectionem ut ex lento siccesc.
tivi more po
144 Tenet Codex Vat. 1. sfungia ; Vat. 2. et Vall.
vel adiectivam vocem lento substal
ingia; Editio Vasc. vocem reticet; Polenus tradidit
fuisse, quod in illo nomine factum ab ali
vongia. Haec scriptura vera est, et a Palladio (de Re
bus non reperio, vel subauditum fuisse substantivur
Rust. I 10) confirmatur
tempore : nihilo tamen secius semper molesta esset
145 Cod. Vall. misc
quae si coniungatur sequenti verb
positio illa ex
146 Habet Codex Vat. 2. pro verbis In fluviatili aulatione -
adverbiali restituta voci ill.
cescant, termi
tem arena si alia et si his ; praeterea loco cretae dat
to , sanata res erit . Dicatur itaque ut lente exsi
tritae. Secunda permutatio recipi aeque posset : miniet -
omnia rite procedent.
me vero prima , quia Anonymus casum respicere de¬Cod. -
Vat. 2. post
quo utendum sit fluviatili arena, quemadmodun
152 Nullam omnino ex inauditis vocibus interaneus,
runt etiam Vitruvius (Lib. II cap. 5), et Palladius
vel intraneus, vel interraneus admittere possum
(de Re Rust. I 10).
id Codices et Editiones suadeant. Concedatur al
147 Contra vulgatam scripturam improvide Polenut
et ex corruptis illis
iensium imperit
abstulit
ticulas disiunctivas vel, et substituit inutiidmodum -
latina locut
sitiones ex.
olenus quoque vitium advertit, et malebat
148 De lateribus consulendi sunt Vitruvius
cap. 3), Plinius (Hist. Nat. XXXV 49), et
od. Vall.
(de Re Rust. VI 12). Priores duo coniungunt terram
154 Verbo inducantur subauditur in opus, scilicet,
albam et cretam : tertius de sabulone masculo mentiolateres -
ponantur in opere.
nem non facit.
