ARCHITECTURAE
CAPUT IV
DE PUTEORUM FOSSIONIBUS ET STRUCTURIS
Ja puteorum autem la fossionibus diligenter est cavendum, ne fodientibus periculum
fiat, quoniam ex terra sulphur, alumen, et bitumen nascitur: quae res, cum in se convenerint -
, pestiferos spiritus 73 emittunt ; et primo occupatis naribus tetro odore reprimunt -
animas corporibus 74, et, si non inde cito fugerint, celerius moriuntur. Hoc autem -
malum, ubicumque fuerit, hac ratione vitabis. Lucerna accensa in eum locum 15
demittatur, quae si ardens remanserit, sine periculo descendis 76. Quod si ereptum et
lumen fuerit, cavendum erit, ne in eum locum 77 descendatur. Sed si alio loco aqua
non invenietur, dextra ac sinistra usque ad libramentum aquae putei 78 fodiantur ; et
per fracturam 79 foramina, quasi nares, intus in puteum demittantur 30, qua nocivus
spiritus evaporet 81. Sed cum aqua inventa fuerit, signinis operibus parietes struantur -
ita, ne venarum capita excludantur. In signinis autem operibus haec servare debebis, -
Primo, ut arena aspera paretur, et caementum de silice vel lapide toficio 82,
calcisque proxime extinctae duae partes ad quinque arenae mortario misceantur. Puteum -
ergo fodere debebis latum pedibus octo, ut a binis pedibus 83 structura in circuitu -
surgat, et quatuor cavo 84 relinquat. Structuram vero cum facère coeperis, vectibus -
ligneis densabis, sic ut nitorem frontis 85 non laedas : sic enim solidata structura -
adversus humorem fortior erit. Quod si limosa aqua fuerit, salem ei miscebis 36
et sua virtute saporem mutabit 87. Sed licet Auctores ad quinque partes arenae duas
EMENDATIONES ET VARIAE LECTIONES
81 Cod. Vat. 2. evapc
72 Cod. Vat. 2. vero
82 Legitur tuficio in omnibus textibus scriptis et im¬73 -
Cod. Vat. 2. spiritus pestiferos.
pressis. At mehercle quis hanc vocem inauditam etiam
4 Habebat Codex Vat. 1. tetro odore reprimunt , et
in Glossariis mediae et infimae Latinitatis recipiat ? Ad
tc. Defectum apprehendit in textu Vascosanus et
mittamus potius toficio iuxta exemplum, quod nobis
lidit tetro odore anhelitum reprimunt : et si etc. Sed
praebet Capitolinus (in Max. c.
Codices Vat. 2. Vall. integram dant lectionem te
83 Ab Editore Vascosano omissa fuit vox pedibus.
odore reprimunt animas corporibus ; et hanc sequi
84 Cod. Vat. 2. cavitati
ipturam Polenus. Similem phrasim adhibuit Vitru¬85 -
Codd. Vat. 2. Vall. fontis.
is (Lib. VIII cap. 7) vi naturali vaporis obturant in
86 Vidit Vascosanus, haud bene se habere verbum
eorum naribus spiritus animales, et Palladius (de Re
misces, quod dant Codices; et tempus mutavit in mi
Rust. IX 9) occupatis statim naribus extorquent ani
sceto. Codicum scripturam reiicere non ausus est Po
ae omnes phrases in unam recidunt, scilicet
unt respiration
de re eis , licet invito animo , adhaesit
nimia videtur Poleni reverentia; et imperm -
Editionibus omnibus dedi in eum locum, licet -
Codices tres habeant in eo loco,
fecta Vascosani emendatio : habito itaque respectu ad
ae lectio aliquo
xis emendatiomodo -
defendi posset. Sed purior sy
contextum, scripsi miscebis.
nem illam confirmat.
87 Scriptum est in Codice Vat.
t suavitate sapoaporem -
mutabit;
6 Dat Codex Vall. descendes, quod fortasse melius
rem sutabit ; in Vat. 2. et suc
in Vall. et suavem saporem suscitabit. Dedit Vascosanus
7 Tenet Codex Vat. 1. in eo loco, Vall. in loc
Codex Vat. 2. melius in eum locum, et ita Edit
et suavitatem saporem siccabit ; Polenus et sua vi acrem
78 Recte Codex Vall, et Editiones tradunt putei consaporem -
mutabit . At nihil ex his mihi placet . Lectio
mendosam aliorum Codicum vocem
namque Vaticani 1. nihil sapit ; alia Vaticani 2
79 Asservant Codices Vat. 2. Vall. structuram,
buit suavitatem sali, quod absurdum; altera Vallie
foramina structilia. Corrupte vero Codex Vat. 1. 1
i probabilis est, sed nimis figurata . Scriptura Vasco
ructuram : sed communi
mi non intelligitur; Poleniana recipi non
potest, cum
iptura Editionum
bene se habet ; cum indicet foramina fac
aquam limosam praesumat acrem . Resolvatur ita
erperam conflata vox suavitate, et dicatur sud vi
od. Vall dmnitanter.
; unde optimus prodibit sensus.