COMPENDIUM VETUS
DE ARCHIITECTURA
CAPUT I
DE PRINCIPIIS ARTIS ARCHITECTONICAE
De artis architectonicae i peritia multa oratione Vitruvius Pollio 2, aliique Auctores 3
scientissime 4 scripsere. Verum ne longa eorum disertaque facundia humilioribus ingeniis -
alienum faceret studium, pauca ex his, mediocri licet sermone, privatis usibus
excerpère 5, fuit consilium. Quae partes itaque caeli et regiones ventorum salubres
aedificiis videantur, et qua subtilitate nocivi flatus avertantur, aditusque januarum et
lumina fenestris utiliter tribuantur 6, quibusque 7 mensuris aedificiorum membra disponantur, -
et 8 quibus signis tenuis abundansque aqua inveniatur, alia etiam, quae aedificandi -
gratia scire oportet , brevi succinctaque narratione cognosces.
Primo ergo, quae principia ad architecturam pertinere debeant, studiose attendere -
convenit : omnia enim pulchro decore ac venusta utilitate fieri poterunt , si ante
huius artis penitus ordo discatur 9. Nam architecturae partes sunt octo : quae sunt ordinatio, -
dispositio, venustas, mensura, distributio, aedificatio, collocatio, machinatio 10
Ex his Graeci quinque vocabulis studium architecturae esse docuerunt: nam ordinationem -
ragu 11, dispositionem dtésegi, venustatem et decorem i ua, modulorum
EMENDATIONES ET VARIAE LECTIONES
illud nullo modo convenire potest. Aliam lectionem
1 Tenet Codex Vat. 2. architectoriae, atque praeporaebet -
Codex Vat. 2. , peritus ordinem discat :
nit Multa oratione verbis De artis — Cod. Vall. aruoque -
vitio laborat, cum peritus artis non
chitecturae
que lectio recipiaordinem -
discere . Prima itac
Habent Codices Polio : sed melius cum Editionibu
ram penitus, quae
tur, et corrupta vox mutetur in alte
Pollio ; sic enim scribebatur hoc agnomen: Dicitur
a tenuissimo scripturae discrimine orta est : sic perspienim -
Asinius Pollio orator Augusti amicus ; Trebellius
s oritur sensus
Pollio Scriptor Vitarum aliquorum Imperatorum;
0 Quae Vitruvius distinguit in capitibus secunde
in fastis Consularibus L. Memmius Pollio, M. Ani -
primi tamquam principia et partes archiet -
tertio Libri
Verus Pollio, Antius Pollio, T. Vitrasius Pollio.
appellat partes Compendii Auctor.
tecturae ; heic
Licet heic memorentur alii Auctores ; tamen to
Inde dat respondentes voces Graecas solis p
1 Compendium ductum est a Vitruvii Architectura,
que. Rursum observandum occurrit, Vitruexcepto -
postremo capite, uti in Prooemio monitum est.
statem divisisse in eurhythmiam et decorem, Anonymt
umpsi vocem scientissime ex Codicibus Vat. 2.
vero in unum haec duo principia coniunxisse sub r
quia bene hoc loco quadrat.
le venustatis
enent ornare Editiones, et Codices Vat. 1. Vall
1 Scite Polenus restituit ad tramitem Vit
excerpere Codex Vat. 2.; quod verbum bene
textus vocem taxim cagu, quae a Codicibus exc
concordat cum superioril
bus pauca ex his.
in Editione Vascosani desiderabatur; sed non v
6 Cod. Vall. tribuantur utiliter
in eis latere sub voce ac, quae particula (
7 Cod. Vat. 2. quibusve.
eque expunge
pnis heic est molesta,
8 Cum omnia incisa incipiant per particulam co
odicibus et Editio¬Eu -
et sequentes adsunt in Co
it ordo, ut heic etiam ea apponaniunctivam, -
r
terdum Vascosana, scriptae Latinis
xcepta in
lices et Editiones sileant.
tur, licet (
s Graecis eas indicare rectius duxi.
eris, sed potiu
9 luxta Editiones, et Codices Vat. 1. Vall. legendun
2 Cod. Vall. ac decorem .
esset, peritus ordo discatur: sed rei inanimatae epitheton
