LIBER SEPTIMUS CAP. III
non minus tribus coriis fuerit deformatum 5, tunc e marmore grandi'
directiones sunt subigendae, dum ita materies temperetur , ut, cum subigitur, -
non haereat ad rutrum ", sed purum ferrum e mortario liberetur -
. Grandi ’ inducto et inarescente , alterum corium mediocre dirigatur -
: id cum subactum fuerit et bene fricatum, subtilius inducatur ". Ita
cum tribus coriis arenae, et item marmoris solidati parietes fuerint, neque
rimas neque aliud vitium in se recipere poterunt: sed et bacillorum ’ 13
EMENDATIONES
e marmore grandi — Codicum pars maxima heic tradit voces, e marmore grandio: Codices Vaticanus 12, e
Vallicellianus habent grandi, quod placuit Editoribus saec. XV: nonnulli alii Codices diversimode corruptam
exhibent postremam vocem. Iocundus edendum censuit marmoreo s
rano, quarum vocum primam exhibet Codex
Mediolanensis 2, alteram Bononiensis tantum. Iocundi vestigiis insti
terunt Editores reliqui, Schneidero excepto,
qui Editionum saec. XV lectionem recepit. Equidem non inficiar, locundeam lectionem consistere posse; eam
dem enim phrasim reperio in Palladio (de Re Rust. I 15), et in Anonymo (Comp. Arch. cap. 22). At advertendur
est, heic tres marmorei pulveris species a Vitruvio indicari, uti liquet ex sequenti periodo, in qua, praett
istud, corium mediocre nempe ex mediocri marmore, et subtilius videlicet ex subtiliori indicatur, Oportet i
tur, ut etiam primi corii magnitudo designetur; quare imperfecta habenda est locundi lectio, quippe quae r
in genere indicat, quae in specie est enuncianda. Hanc autem rationem alibi prae oculis habuit locundus ipsqui -
in supplenda capitis sexti lacuna sic scripsit : tribus generibus seponuntur, et quae pars grandior fuerit, quemadmodum -
supra scriptum est, arenato primum cum calce inducitur. His de causis non dubitavi, quin legeren
cum Editionibus saec. XV, et Schneidero e marmore grandi, uti suspicatus est etiam Pontedera. Caesarianus,
praeter hanc , alteram profert lectionem , e marmore grandiores directiones : plures quidem Codices vocem
grandiores dant, uti in THESAURO, sed proposita lectio male cum sequentibus sese haberet.
ndi — Heic iterum locundus contra Codicum et Editionum saec. XV auctoritatem, Bononiensi tantum
Codice praeeunte, vulgavit grano : eumque pariter secuti sunt Editores reliqui , praeter Schneiderum, qui restituit -
grandi , qua cum voce optime se habet sensus : praecipit enim Vitruvius, ut, corio ex grandi marmore
inducto, alterum corium ex mediocri, ac tertium denique ex subtiliori inducatur.
bacillorum — Hoc in loco minus depravata est Codicum lectio, quam in altero Libri secundi cap.
eadem occurrit vox. Namque licet quidam Codices dent liaculorum, iaculorum, hacillorum , diaculori
men in Codicibus Vaticanis 2, 6, 11, Bononiensi, Caesenate, et Florentinis 1, 2, 3, 4 adest vox baculorum,
quam Editiones universae receperunt. Melior tamen exhibetur lectio a Codicibus Vaticanis 5, 10, 12, 14 s. m.,
15, 16, Chisiano 1, ac Barberinis 1, 2, qui praebent bacillorum; bacillis enim, idest parvis baculis, tectoriorur
quibus caedi jubet nucleum Vitruvius in capite 1 huius Libri. M
coria subiguntur, qui virgis respondent, (
ror equidem, locundum et sequentes Editores, qui, Poleno tantum dempto, in loco superius memorato Libri
secundi ex corruptis Codicum vocibus recte dederunt bacillorum , heic in re per quam simili vocem baculorum -
praetulisse, quae latius patens interpretationibus minus accuratis causam dedit. V. ILLUSTRATIONES.
ILLUSTRATIONES
o grano cooperiatur ad trullam
tria coria ea
15 Ut sensus facilius apprehendatur, dicam: Cum
mdiu subigenda est, ut rutrum,
quae induct.
arenati , pr
ter trullissationem, non minus quam triquo -
calx subigitur, mundum levemus.
coria fuerint deformata. Heic
etiam arena significal
17 De parietum politione Palladius (de Re Rust.1 75)
idem ac are
tum, uti superius in annotatione undetiam -
Anonymus (Comf
cima explica
item scripsit. Similia hal
a occurri
16 Rutrum est instrumentum rusticum ferreum h
Arch. cap. 22). C
jeptem dari in
dum. In hoc aute
sta praemunitum ad aliqu
sit (Hist. Nat. XXX
tione. Pit
loco indicat illud cum he
agiori, quo calx cun
senato, et bis marmorato
aliis materiis subigitur, ac permis
t quod indiectorium -
quidem, ni.
doris habet.
ductum est, non satis splen.
catur etiam a Plinio (Hist. Nat. X
18 Iterum Salmasio (Exerc. Plin. pag. 202, 1229)
mentum marmorati est in subigendo, donec ruuti -
iam vidimus in annotatione 11 cap. 4 Libri secundi,
cohaereat, et a Palladio (de Re Rust. I 15), post haec
