LIBER SEPTIMUS CAP. III
et intextis , imum caelum earum pumice trullissetur, deinde arena "
dirigatur, postea autem creto marmore poliatur'
Cum camerae politae fuerint, sub eas coronae sunt subiiciendae ;
éaeque quam maxime tenues et subtiles oportere fieri videntur, cum enim
grandes sunt , pondere deducuntur, nec possunt se sustinere; in hisque -
minime gypsum debet admisceri, sed ex creto marmore uno tenore
EMENDATIONES
Cameris ... poliatur — En quomodo periodus ista traditur a Codicibus, et Editionibus;
cameris dispositi.
et intextis, imum caelum earum trullissetur, deinde arena dirigatur, postea aut creta aut
marmore poliatur.
Vitia et lacunas in ea iam deprehenderat Schneiderus, qui emendationes nonnullas proposuit, sed textum non
refecit, uti erat necesse. Itaque nos operi manum admoveamus. Quaerendum est primo, qua materia trullissandum -
sit camerarum caelum , cum haec desideretur : namque verbum trullissare nihil aliud significat, nis
cum trulla agere; trulla autem est instrumentum ferreum caementariorum formam habens trianguli isoscelis, et
praeditum, uti in antiquis lapidibus sepulcralibus visitur, et quod Itali dicunt cucchiaia, Galli
manubrio lis
owel , Hispani plana, Germani kelle. Materiam, quam quaerimus, nobis suppeditant Palladius
truelle, An
(de Re Rust.1 13), et Anonymus (Comp. Arch. cap. 21), qui pumice trullissationem faciendam docent; q
ante verbum trullissetur inserui vocem pumice, ea solummodo contentus : sic enim tantam vim vulgato te
non intuli, eo magis quod calx non modo in hac prima, sed etiam in secunda ac tertia manu facile subaudi
tur. Atque haec de trullissatione; de directione sermo habetur in нUsrааоIоNIBUs; nunc ad politionem animum
advertamus. Ad hanc vero quod spectat, quis ferre umquam poterit illa verba, aut creta? Cui enim umquan
in mentem venit, in cameris poliendis cretam esse adhibendam? Difficile tamen non est ex intolerabili illa scriptura -
perfectam efficere lectionem; si enim loco aut creta aut marmore dicatur autem creto marmore, omnia
feliciter procedent. Adverbium autem reapse invenitur in Codicibus Vaticanis 10, 11, Barberinis 1, 2, Caesenate, -
Florentinis 1, 2, 3,4, Mediolanensi 2, Cottoniano, Guelferbytano, et Wratislaviensi, nec non in Editionibus -
saec. XV : insuper phrasis creto marmore infra adhibetur a Vitruvio ipso, et perbelle respondet verbis -
Palladii (I. c.) tusi marmoris pulverem, et Anonymi (1. c.) marmor tunsum.
ILLUSTRATIONES
con una mano de mortero comun : y ultimamente se
verba nimis clare patent. Albarium opus est politio faacicalarä -
con greda ó con estuco; et Rodus, Ist da.
cta cum calce mixta marmori tunso, quod adhibebatur
Gewölbe solchergestalt angelegt und berohrt, so beraptum -
in parietibus poliendis, tum in coronis et aliis
pe man-trullissare-dessen untere Seite-imum coelumeorum -
ornamentis conficiendis — Vitruvii descriptic
putze sie eben mit feinem Kalkmörtel-arena-ab-diricirca -
camerarum constructionem exprimitur in Tabu
gere-und polire-polire-sie nachmals mit Kreide ode
la CXI (Fig. 1a). Asseres A directi scilicet para
Marmor. Vide quam deficiant hae interpretationes ! —
dispositi sunt ad formam circinationis, et ope cat¬Restat -
nunc, ut aliquid dicamus de convenientia triun
m B contignationi C sunt suspensi : arundines D sunt
verborum tam a Vitruvio, quam ab Anonymo (Comp
licibus ad asseres religatae: super hanc autem
Arch. cap. 21) adhibitorum. Primum, nempe trulliss.
ram adest trullissatio E ex calce et pumice, dei
re , explicat actionem trullae, ut cannae conglutinenrectio -
F ex calce et arena, demum politio G ex calce
tur : alterum, scilicet dirigere, exprimit directionem
narmore creto
sive coaequatic
in directione facienda arena tantum à Vin -
superficiei: tertium, videlicet po¬11 -
Cum
lire, denotat ultin
etur, vellet Schneiderus huic voci substitruvio -
nomin
nam manum, sive politionem. Postremum -
hoc indumentum est opus albarium, de quo
tuere arenato. Quin iuxta Palladium (de Re Rust. 1 13)
locutus fui in annotatione 3 cap. 3 Libri qui
et Anonymum (Comp. Arch. cap. 21) addi etiam posannotatione -
15 cap. 11 eiusdem Libri, et in ani
set et calce. Sed iam innui in ноTIоNiBUs, hanc i
per subaud
ne 1 cap. 2 huius Libri. Pudeat Philandrum, c
tribus manibus heic memoratis s
tis verbis dixit ad secundum locum de albar
s est. Aperte autei
nec mutatione, nec additione
loquens , hoc fieri pura calce, quasi nil aliud esset
id confirmatur ex his, quae inferius tradit Auctor, ubi
nisi calcis color penicillo inductus. Ab hoc errore fry
arenatum appellatur arena, et materies cum marmore
stra eum vindicare nititur Straticus ; Philandri enim
dicitur tantummodo marmor.
