DE  ARCHITECTURA
tumulos,  sed  sint  extenta  et  ad  regulam  perfricata:  super  fricaturam,
levigationibus  et  polituris  nisi  fuerint  perfecta,  incernatur  marmor
aut  supra  loricae  ex  calce  et  arena  inducantur  m.
Sub  dio  vero  maxime  idonea  facienda  sunt  pavimenta  2,  quod
contignationes  humore  crescentes,  aut  siccitate  decrescentes,  seu  pandationibus -
  sidentes,  movendo  se,  faciunt  vitia  pavimentis:  praeterea  ge
licidia  et  pruinae  non  patiuntur  integra  *  permanère.  Itaque  si  necessitas -
  coegerit,  ut  minime  vitiosa  fiant,  sic  erit  faciendum  2.  Cum  coaxatum -
  fuerit,  super  altera  coaxatio  transversa  sternatur,  clavisque  lixa
EMENDATIONES
supra  ...  inducantur  —  Verba,  prout  in  vulgato  per  Codices  et  Editiones  textu  circumferebantur,  magnan
excitaverant  inter  Interpretes  quaestionem.  En  lectio  :  super  fricaturam  levigationibus  et  polituris  cum  fuerint
perfecta,  incernatur  marmor,  et  supra  loricae  ex  calce  et  arena  inducantur.  Heinc  Perraultius,  Galianus,  e
Straticus  rati  sunt,  cretum  marmor  et  loricam  ex  calce  et  arena  non  induci,  ut  supra  opus  spicatum  consisterent, -
  sed,  inductis  utrisque,  postea  eradi,  adeo  ut  tantum  coagmenta  laterum  impleta  et  aequata  remanespicatum -
  visibile  esset,  uti  in  veteribus  ruderibus  inspicitur.  E  contra  observat  Ortisius,  diffiuisse, -
  loricam  illam  eradere  ;  et  revera  in  antiquis  pavimentorum  reliquiis  illam  supra  opus  spicatum  in
veniri  :  Ortisio  accedit  Newtoni  et  Rodi  interpretatio.  Ad  quaestionem  dirimendam  proponit  Schneiderus  totan
periodum  immutare  sic:  Item  testacea  spicata  Tiburtina  sunt  diligenter  exigenda,  et  extenta  ad  regulam  perricanda, -
  ut  ne  habeant  lacunas,  nec  extantes  tumulos  supra  fricaturam.  Sin  autem  ea  copia  non  erit,  in
ernatur  marmor,  et  supra  loricae  ex  calce  et  arena  inducantur.  Sed  magna  vis  textui  inferenda  esset  hoc
modo.  Alia  mihi  planior  via  sese  obtulit  textum  Anonymi  (Comp.  Arch.  cap.  19)  perlegenti  .  Ipse  itaque,  post
quam  egit  de  pavimentis  fricatura  perfectis,  subdit  :  Quod  si  facultas  non  erit  unde  superfricentur  ...  supra  marmor -
  tunsum  incernatur,  aut  arena  cum  calce  inducta  poliatur.  Mutetur  itaque  in  vulgato  textu  vox  cum  ir
nisi,  ac  altera  et  in  aut,  et  omnes  quaestiones  de  medio  erunt  sublatae.  Vitruvius  enim  cum  prius  de  pavimen
tis  testaceis  spicatis  bene  levigatis  locutus  fuisset,  subiungit,  quod  nisi  fuerint  perfecta  levigationibus  et  polituris, -
  quod  evenire  potest  ratione  etiam  qualitatis  testae,  tunc  super  fricaturam  loricae  ex  marmore  tunso  e
calce,  aut  ex  arena  et  calce  inducantur.  Ex  his  tres  pavimentorum  assurgunt  species,  aut  testacea  spicata  sine
loriça,  aut  cum  lorica  ex  tectorio  marmoreo,  aut  ex  arenario;  uti  sane  antiqua  pavimenta  confirmant.
integra  —  Praeeuntibus  Codicibus  Bononiensi  et  Caesenate,  locundus  praeposuit  adiectivo  integra  pronomen  ea
omnes  Editores  ;  a
habere  posse,  attamen  cum  planissima  sine  eo  aeque  sit  locutio,  vocem  expunxi;  namque  nemo  non  videt,  vocem -
  integra  referri  ad  pavimenta  .
ILLUSTRATIONES
hostium  manibus  erepti  sunt.  In  hac  sententiarum  dis¬22 -
  Pavimenta  testacea  spicata  dici  Tiburtina
Ortisius,  quia  aut  Tibure  sint  inventa,  aut  magi
paritate  nihil  audeo  decernere,  eas  Lectoribus  expousu -
  ibi  fuerint.  Coniicit  Schneiderus,  sic  ea  dicta  fuissuisse -
  contentus  —  De  antiquis  operibus
ex  tesseris
ampinus  (Vetera  Mosaxo -
  vel  caemento  Tiburtino  structa  essent
sive  musivis  erudite  egerunt  Cie
tus  (de  Musivis),  Bu¬Ortisii -
  videtur  sententia,  quam  Schneideri
Part.  I  cap.  10),  Furie
(de  Pictura  I  8),  Sponius  (Misc.  Erud.  Antiq.  II
non  ita  facile  reperitur  saxum  vel  caementum  Tiart. -
  8),  Winckelmannus  (Storia  delle  Arti  del  disegno
inum  in  huiusmodi  genere  pavimentorum.
23  Pavimentorum  subdialium  in
4XII  1),  Merevellius  (Description  d’un  pavé  er
ventionem  Graecis
lique,  découvert  dans  l'  ancienne  Ville  d’
tribuit  Plinius  (Hist.  Nat.  XXXVI  6
t  Viscontius  (Museo  Pio-Clementino  Vol.  VII
En  verborum  constructio,  et  sensus:  Itaque
21  Facile  quisque  videt  ,  voci  marmor  adiiciendam
ssitas  coegerit  ,  pavimenta  extruere  sub  dio  ;  sic  e
esse  alteram  tunsum,  quam  aut  omisisse  Codices  ,  aut
faciendum,  ut  minime  vitiosa  fiant.  Scripsit  Anonymus
ibintellexisse  Auctorem  ,  putandum  est  .  In  reliquis
(Comp.  Arch.  cap.  19  )  :  Sed,  si  necessitas  aut  voluntas
.EMENDATIONES
facere  hortatur,  hanc  operis  subtilitatem  servabis.Kein Volltext zu diesem Bild verfügbar.