LIBER DECIMUS CAP. XV
CAPUT XV
DE CATAPULTARUM ET BALISTARUM TEMPERATURA
De balistis et catapultis symmetrias, quas maxime expeditas putavi,
exposui: quemadmodum autem contentionibus hae temperentur e nervo
capilloque tortis rudentibus, quantum comprehendere scriptis potuero,
non praetermittam . Sumuntur tigna amplissima longitudine, supra figuntur -
chelonia ", in quibus includuntur suculae. Per media autem spatia -
tignorum insecantur et exciduntur formae, in quibus excisionibus
includuntur capitula catapultarum, cuneisque distinentur, ne in contentionibus -
moveantur '. Tum vero modioli aerei in ea capitula includuntur, -
et in eos cuneoli ferrei, quas ag Graeci vocant, collocantur,
Deinde ansae rudentum induntur per foramina capitulorum, et in alteram -
partem traiiciuntur : deinde in suculas coniiciuntur, involvunturque -
, ut vectibus per eas extenti rudentes, cum manibus sunt tacti,
aequalem in utroque sonitus habeant responsum. Tunc autem cuneis
ad foramina concluduntur, ut non possint se remittere : ita traiecti in
EMENDATIONES
chelonia — Praeeuntibus Codicibus plerisque, scripserunt Editores cheloniae , dempto Schneidero, qui edidit -
chelonia; optime quidem. Etenim neque Vitruvius, qui saepenumero hanc diversarum machinarum partem
nominat, neque ullus alius Scriptor vocem illam in feminino genere ad hanc significationem adhibuit. Itaque,
Codicibus et Editionibus ceteris relictis, Schneiderianae scripturae adhaesi.
ILLUSTRATIONES
capitulum. Tum vero modioli cum suis epizygidibus
1 Instrumentum hoc dicitur sν, per id enim inin -
foramina capitulorum includantur. Postea ansa, scitenduntur -
funes. Descriptio, quam nobis exhibet texdi -
nectatur
licet caput unum rudentis H, uni epizygitus, -
aliqua ex parte manca erat, et nimis succincta
lur et referaet -
alterum per oppositum foramen traiiciat
unde eam cum Herone (Belop. p. 139) complevi, uti ex
ilam cui involvitur, et vectibus in fotur -
ad sucu
sequentibus apparebit. Sumantur itaque duo tigna aemissis -
intendatur, donec rudentis e
na suculae i
qualia AA, uti in Tabula CXXXVII (Fig. 1a), amplissitudo -
tertia parte imminuatur iuxta Heronem (
ma longitudine, et congrua crassitudine. Circa extremi
tates figantur chelonia quatuor B, in quibus includantur
contra
duae suculae C munitae vectibus D. Efliciantur quatuor
tere possit
gidem constringatur, ne se remitt
excisiones E a medio aequaliter distantes, ut excipiant
mina traie
cula evolvitur, et caput per fo
crassitudinem peritretorum capituli catapultae, vel healteram -
suculam refertur. Intendatur iterum ruden
mitonii balistae. Inter excisiones et suculas excavendonec -
manibus tactus aequaliter sonet ac pars altetur -
quatuor foramina ad excipienda transversaria F, in
ali modo progrediati
ra , quae prius tensa
quorum extremitatibus sint aliquot foramina, in quae
tis traiectionibus cor
involutio, donec modi
cuneoli intrudantur ad continendum totum instruenique, -
quod reliquum
plete farcti sint ; tum ver
mentum. His paratis, aptetur capitulum in excisioniest -
toni sive rudentis, si multum fuerit, amputetur,
bus, firmentur deinde transversaria cuneolis, et inter
si vero modicum, relinquatur, et circa mataxae meperitretos -
et illa duo transversaria proximiora capitulo
dietatem convolvatur.
cunei G introducantur, ne in contentionibus moveatur
