LIBER DECIMUS CAP. X
CAPUT X
DE CTESIBICA MACHINA AD AQUAM EDUGENDAM
IN ALTITUDINEM
Quae de materia fiant organa ad hauriendam aquam, quibus rationibus -
perficiantur , quibusque rebus motus recipientia praestent versationibus -
infinitas utilitates, ut essent notiora, quam apertissime potui, perscripta -
sunt : insequitur nunc de Ctesibica machina’, quae in altitudinem -
aquam educit, monstrare. Ea fit ex aere, cuius in radicibus modioli -
fiunt gemelli, paulum distantes, habentes fistulas, quae ’ furcillae
sunt figura, similiter cohaerentes, et in medium catinum concurrentes ?:
EMENDATIONES
quae — Codicum et Editionum universarum lectioni, furcillae sunt figura, quae locutionem asperrime abrumpebat, -
aptissimum nexum suppeditaverunt Codices Florentinus 1, et Ripensis, referente Pontedera, qui docuerunt, -
praemittendum esse pronomen quae. Equidem antea suspicabar, legendum esse in loco verbi sunt
sed statim ac tam utilem eorum Codicum additionem deprehendi, eam iure meritoque praehabendam decrevi.
ILLUSTRATIONES
annotationibus periclitatum fuisse : at rei parur
liam dicimus;
1 Ctesibica machina, quam no
it ; praeterea inaniter ac falso bis scripsit ,
verunt, pre
et Graeci gipova inde oarw ap
ecutum esse Ctesibium; inani
um non bene asse
Vitruvium descripta fuit ab Herone (Spirit. pag. 18
quia nec Perraultio nec nobis deperdita Ctesibii scri¬1 -
ad incendia restinguenda à odg uùg, et nonpta -
legere datum est ; falso, quia si textus ad bonvarietatibus -
, quae in decursu indicabuntur
et recte illustretur, nullus
MDCCLXXXXV antlia quaedam reperta fuit in ruiem -
restitua
vii descriptione error, uti in senditur -
in V
nis Castri Novi nunc dicti La Chiaruccia in littore
quentibus appar
proximo Centumcellis, et ab E. Q. Viscontio illustrata
2 Descriptionem Ctesibicae machinae, quae nil
§ (Giornale della Letteratura Italiain -
Ephemeridibi
isi duplex antlia aspirans et premer
V- Descrizione di un’ antica Tromba
na Mantova V
olis gemellis AA, uti visuntur in Tabula CXX
idraulica ultimamente scoperta etc.). Haec antlia bene
icibus, idest in1
exorditur, qui in
elaborata servatur adhuc Romae in Bibliotheca Vaticati. -
Habent iide
ninae parte, sunt c
cana ; eamque constructam putat laudatus Viscontius
as C in furcillae figura similiter cohaerentes, sci
im thermarum
tempore Antonini Pii ad usum publicaru
it, eodem modo ac furcillarum dentes coniunctas; hae
illius floridae et populosae Coloniae. Hui
tulae in medium catinum D, idest
strumentum antiquitate praeclarum in Tabule
in medio, concurrunt. Neque audi
dedi (Fig. 32, 42) sub forma exteriori et interiori e
ui vellet fistulas eiusdem diametri ac sunt m
ipso typo ducta: eius figuram retulerat etiam Rodut
a statutum ab omnibus Interpri
sed absque ullo titulo et explicatione. Antli
ulicae Scriptori
progressu videbimus , potius cum Her
am dimisit sent
amen Perraultiu
cum Vitruviana similitudinem servat. Quod
neanda figura. Adeamus modo Heronis (Spirit. p.
truvianam spectat descriptionem, non inutile erit in
achinam, in qua pariter ad
antecessu admonere , parum circa eam Interpretes seri
, qui al
psisse, dum contra textus multas requirit declarationes
jo tota machina dicatu
Newtonum, qui in difficilioribus huius
Miror equid
ronis descri
Ilae figura unus tantum
Libri locis si lucem non attulit, tamen sua con
; qui duos modiolos coniungit, ouvrerpnest
non negavit , heic nihil annotasse praeter mad
Milas dt moides did o shvo, quae pars, sicuti
figuram in suis tabulis relatam, quam iterum protulit
am pleraeque aliae in Heroniana machina descriptae,
Straticus. Fateor profecto, Perraultium suas vires in