DE ARCHITECTURA
pars alis detur. Cum autem erit longitudo a L pedibus ad ix, quarta
pars longitudinis alis tribuatur. A pedibus ix ad LxXX, longitudo dividatur -
in partes quatuor et dimidiam; ex his una pars fiat alarum latitudo. -
A pedibus LXXX ad pedes c, in quinque partes divisa longitudo
justam constituerit latitudinem alarum. Trabes earum liminares 2 ita altae
ponantur, ut altitudines latitudinibus sint aequales.
Tablino, si latitudo atrii erit pedum xx ad xxx, dempta tertia
eius spatii reliquum tribuatur “. Si erit a pedibus xxX ad xXXX, ex atrii
latitudine tablino dimidium tribuatur. Cum autem a xxxx ad Ix, latitudo
dividatur in partes quinque, et ex his duae tablino constituantur. Non
enim atria minora ac maiora easdem possunt habere symmetriarum rationes -
; si enim maiorum symmetriis utemur in minoribus, neque tablina
neque alae utilitatem poterunt habere; sin autem minorum in maioribus
utemur, vasta et immania in his ea erunt membra". Itaque generatim
EMENDATIONES
Tablino ... tribuatur — Haec periodus male ab amanuensibus mulctata ita se habet in Codicibus ; tablinum, -
si latitudo atrii erit pedum XX, dempta tertia, eius spatio reliquum tribuatur : haec autem lectio ab
Editoribus saec. XV, quibus tantum immutare placuit tablinum in tabulinum, et a locundo, Rodo, et Bipontina -
fidenter excepta est. Eam tamen constare non posse, animadverterunt Machaeropioeus, Philander, Barbarus, -
Laëtus, Galianus, Schneiderus, et Polenus, qui tablinum in tertio casu extulerunt, ut sic verbum tribuatur -
suum haberet casum, nempe tablino ... tribuatur. Sed ex parte infectam rem reliquerunt; syntaxis enim
adhuc reclamat. Quomodo enim recipi potest vox illa spatio? Mihi quidem necessarium visum est, huius nominis -
casum immutare, et legere spatium, vel spatii ; quae postrema vox plus placuit. Simplicior enim est emendatio -
, sensu aeque permanente, sic ; tablino ... reliquum eius spatii tribuatur. Sed, ut opus absolvatur, alilo. -
Quis enim, qui Viquid -
etiam certo certius omissum ex notariorum incuria supplendum est in hac period
truvii dicendi rationem attendat, non videt, post verba pedum XX excidisse alia ad XXX? Noster enim Scriptoi
mensurarum limites ab uno ad alium praefinit, et subdit : si erit a pedibus XXX ad XXXX, et sic a XXXX
ad LX. Quare non dubitavi, quin omissas voces supplerem, et scripturae uniformitati consulerem.
si enim ... membra — Haec profecto non intellexerunt locundus , Machaeropioeus , Rodus, Bipontina, et
Schneiderus, qui e scriptura Codicum recedentes, quam nos secuti sumus, dederunt inversam: si enim minorum -
symmetriis utemur in maioribus , neque tablina, neque alae utilitatem poterunt habere; sin autem maiorum
in minoribus utemur, vasta et immania in his ea erunt membra . Omnes hi non animadverterunt, Vitruvium
oportionem maiorem ex atriorum latitudine et longitudine tribuisse , quando haec
superius tablinis et alis pro
sunt minora, et contra minorem proportionem, quando haec sunt maiora. Recte igitur subdit Vitruvius iuxte
Codices, si enim maiorum symmetriis utemur in minoribus, tablina et alae erunt angustae, ideoque utilitatem
non poterunt habere ; sin autem minorum in maioribus utemur, ea membra erunt nimis vasta. Haec bene perceperunt -
Barbarus, Laëtus et Galianus, nec non Straticus. De Philandri et Poleni Editionibus non loquor, quae
habent bis maiorum in minoribus.
ILLUSTRATIONES
in tertia duae ex octo, in quarta duae ex novem, in
26 Interpretes omnes, qui alarum locum, formam
quinta duae ex decem. Neque nova, quin imo usitatiset -
usum non cognoverunt, circa trabes liminares dedena -
est apud Vitruvium serierum progressio per partes
runt vanas sententias . Crediderunt ipsi, has trabes 1
midias: hac enim methodo ipsum usum fuisse videferendas -
esse ad atrium : at de trabibus atriorum ia
mus in determinandis diametris columnarum, et ealocutus -
est Vitruvius. Trabes liminares heic sunt illae,
rumdem contracturis capite tertio Libri tertii, item
quae constituunt altitudinem aditus alarum , quae aein -
statuendis epistyliorum crassitudinibus capite quinqualis -
praecipitur earum latitudini; ita ut lumen adito -
memorati Libri
tus forma quadrata constituatur.
