LIBER DECIMUS CAP. VI
CAPUT VI
DE MOTUS PRINCIPIO IN MACHINIS UBI DE VECTE
De tractoriis rationibus, quae necessaria putavi, breviter exposui,
quarum motus et virtutes, duae res diversae et inter se dissimiles, ita
congruentes uti principia, pariunt eos effectus ’ ; una porrecti, quam
graeci sia vocitant, altera rotunditatis, quam uri appellant: sed
vere neque sine rotunditate motus porrecti , nec sine porrecto rotationis
versationes onerum possunt facere levationes ’. Id autem ut intelligatur
exponam. Inducuntur, uti centra, axiculi in orbiculos, et in trochleis
collocantur, per quos orbiculos funis circumactus directis ductionibus,
et in sucula collocatus vectium versationibus onerum facit egressus in
altum, cuius suculae cardines, uti centra, porrecti in cheloniis , foraminibusque -
eius vectes conclusi, capitibus ad circinum circumactis, torni
ratione versando faciunt onerum elationes.
Quemadmodum etiam ferreus vectis * cum est admotus ad onus,
quod manuum multitudo non potest movere, supposita, uti centro, citra
EMENDATIONES
eos effectus — luxta communem Codicum et Editionum saec. XV lectionem scribendum esset eos perfectus
locundus cum Codice Bononiensi posuit ad duos perfectus, ceteris probantibus praeter Schneiderum, qui C
legendum esse ad du
dicum lectionem retinuit , recepta tamen praepositione ad. Suspicatus est Perraultius,
onibus; quare dedi eos
effectus. Postrema haec vox optime in rem cadit, aliis tamen opus non habemus mutati
effectus. Circa loci interpretationem vide ILLUSTRATIONES.
citra — Ineptam prorsus heic esse Codicum vocem cito ab Editoribus omnibus repetitam, solus advertit Schnel
s inflexione res componetur
derus, ac suspicatus est legendum esse rite, quod ne quadrat quidem. Parva vocis
im, quod quidem in
si animadvertatur, heic Auctorem agere de loco, ubi hypomochlion vecti est sup
adum. Scribatur itaque citra, et non modo non inepta locutio, sed acpraesenti -
casu citra onus est collocar
curatior etiam erit descriptio.
ILLUSTRATIONES
porrectus, altera motus circularis, ita congruentes, ut
1 Plures in id adductae sunt res , ut sensum genuinec -
sine circulari motus porrectus, neque sine porrecto
num obscurarent. Aliqui enim ex Interpretibus verba
ircularis possit onera elevare . Ad hoc declarandui
motus et virtutes in quarto casu sumpserunt ; omnes
ffert exemplum ex tractoriis machinis in priorib
tamquam duas res diversas acceperunt motus et
s huius Libri descriptis, in quibus
os a locund
tes ; universi receperunt vocer
pe motus cirrsu, -
nempe
1e motus conci
lusam cum effect
n textum illatam; plur
libus tractarum
amitatum vectiu
runt. Tota declaratio pendet ab interpretatio
bus funis in sueti -
ex directis
vocum initio memorataru
quae per me sonan
et ope p
et per trochleas traiecti
cula invo
idem ac motrices virtutes. Vi
uvius itaque dicit, breviter -
se exposuisse de tractoriis rationibus , qu
2 Annotare
ccurrit, Vi
notus theo
id spectasse,
virtutes motrices, licet sint duae res diversae, t
im exempla ad captum operarun
et, sed quaedam tantu
congruentes, uti principia,
pariunt eos effectus.
istotelis libro Mechanicorum debus -
descripsit: dein
fferre voluisse ex Ari
nempe in superioribus capitil
sumpta, quae praecipue vectem respiciunt.
plicat has duas res diversas ; harum una est motus
