DE ARCHITECTURA
ratione cnodaces in capitibus et armillis inclusit '. Ita cum trientales ' a
bobus ducerentur, in armillis inclusi cnodaces versabant rotas; epistylia
vero inclusa, uti axes in rotis, eadem ratione qua scapi, sine mora ad
opus pervenerunt 33. Exemplar autem erit eius, quemadmodum in palaestris -
cylindri exaequant ambulationes. Neque hoc potuisset fieri, nisi primum -
propinquitas esset ; non enim plus sunt a lapidicinis ad fanum quam
millia pedum ’ octo ; nec ullus est clivus sed perpetuus campus “.
Nostra vero memoria cum colossici Apollinis in fano basis esset a
vetustate diffracta, et metuentes, ne caderet ea statua et frangeretur, locaverunt -
ex eisdem lapidicinis basim excidendam ’. Conduxit quidam
EMENDATIONES
et epistyliorum ... inclusit — Haec erat communis Codicum et Editionum saec. XV lectio , et epistyliorum
capita in medias rotas inclusit, eadem ratione chodaces et armillas in capitibus inclusit. Eam in hanc formam
redegit locundus, et epistyliorum capita in medias rotas eadem ratione cum chodacibus et armillis inclusit.
Viguit haec lectio ad Schneiderum usque, qui Codicibus adhaerens, tamen inseruit cum ante vocem cnodaces
ab eo et a nobis, uti supra monuimus, receptam. Reprobanda quidem est locundi et ceterorum licentia, sed
nihilo tamen secius emendatione indigent postrema Codicum verba : cnodaces enim tantum in epistyliorum capitibus -
inclusi esse debuerunt, non ita vero armillae
quas in transversariis scapis infigi oportuit.
Priori itatibus -
et ar.
ato , dicatur eadem ratione cnodaces in capi
que inciso, quod bene se habet, iuxta Codices serve
millis inclusit; sic parumper immutata verborum positione , ac voce armillis cum Codicibus Vaticano 9 et Corsiniano -
recepta , optime se habet locutio; cum reapse cnodaces in capitibus et armillis inclusi sint, in illis enim
implumbati sunt, in his versantur, quemadmodum in simili Chersiphronis machina superius rela
quidem mihi persuadere non possum , trientales scapos a Vitruvio appellatos fuisse trientes
trientales — E
icum lectio, et Editiones universae ferunt. Contractam opinor a Notariis tradiquemadmodum -
communis Coditam -
fuisse vocem illam, cuius loco legendum putavi trientales,
nempe scapi, veluti paulo supra nominantur.
pedum — Chandlero docente (Itin. Asiat.) octo millia p
pedum intercedunt a lapidicinis , de quibus heic
mentio est , ad Ephesiae Dianae templum . Hac usi notitia oj
pportune Rodus, Bipontina, et Schneiderus vulgatam -
in Codicibus et Editionibus ceteris vocem passuum converteru
unt in pedum. Scis, quam facile voces
istae per sigla plerumque in manuscriptis expressae confundantur,
ILLUSTRATIONES
13 Metagenis machinam exhibet Tabula CXXVIII
15 Fortasse haec Apollinis statua fuit Opus illud
ig. 22). In rotis A inclusa sunt capita epistylii B:
Myronis, quod Antonius Triumvir Ephesiis abstulit, et
na longa , transversaria, cnodaces, armillae, et reli
reddidit, veluti
at Plinius (Hist. Nat.
19). Haec autem 1
ua, uti in Chersiphronis machina. Rotarum intervalla
tutio accidit verisimiliiter -
epistylia et earum peripheriam materia re
quando Augustus in Graeciam profectus est circa
runt Caesariani Continuatores, Rusconius, Perrai
lum Romae pecxxxi, uti fert nota chronologica:
Galianus, Ortisius, Ursinus, et Bioulius: ligna aliquot
picta Historiae Dionis (LIV 7) . Coniecturam han
interposuerunt Newtonus , et Rodus, quos ego sequor.
dicit Straticus, infirmari ab ipsa Vitruvii narratione
14 Exemplar hoc potius Chersiphronis machinae
qui scripsit, basi a vetustate diffracta, metuentes
quam Metagenis convenit ; prima enim scapo columne -
caderet ea statua et frangeretur
rram vere exaequaba
t, secunda duabu.
nae integro ter
excidendam ex lapidicinis. Sed Vitruvius non affiris -
sulcabat. Quare concludendum esset
rotis eam
mat, statuam eo tempore, quo basim renovari decrecum -
Galia
tegram locutionem ab Exemplar
tum est , super basim stetisse : e contra facile credi
em usque ad per
rpetuus campus reponendam esse
potest, reddita statua , cum de ea suo loco reponenda
er verbum volvel
rentur et periodum Cum autem.
ageretur, Ephesios , visa basi a vetustate d
simplicius dicam, pronomen eius referendum esse ad
eam renovandam curavisse , metuentes ne statua iterum
machinam Chersip
superimponenda caderet, et frangeretur.
