DE ARCHITECTURA
foro gladiatorum scenisque ludorum dantur, quibus nec mora neque expectatio -
conceditur, sed necessitas finito tempore perficere cogit, idest,
sedes spectaculorum 3 velorumque inductiones *, sicut et ea omnia, quae
scenicis moribus per machinationem ad spectationes populo comparantur. -
In his vero opus est prudentia diligenti et ingenii doctissimi cogitatu, -
quod nihil eorum perficitur sine machinatione studiorumque vario
ac solerti vigore. Igitur quoniam haec ita sunt tradita et constituta, non
videtur esse alienum, ut caute summaque diligentia, antequam instituantur -
opera, eorum expediantur rationes.
Ergo quoniam neque lex neque morum institutio id potest cogere, et
quotannis et praetores et aediles ludorum causa machinationes praeparare
debent, visum mihi est, Imperator, non esse alienum, quoniam de aedificiis -
in prioribus voluminibus exposui, in hoc, quod’ finitionem summam
corporis habet constitutam, quae sint principia machinarum ordinata,
praeceptis explicare 3
EMENDATIONES
sicut — Hanc vocem posui pro verbo sunt, quod a Codicibus et Editionibus saec. XV heic traditur, sed
locum habere nequit. Editores omnes a locundo verbi illius nullam habuerunt rationem, idque prorsus expungere -
censuerunt ; at mihi visum est, illud in simillimam vocem sicut conversum in sua sede relinquere.
quod — Verisimile non videtur, solum Schneiderum evidentem Amanuensium errorem deprehendisse. Communem -
enim Codicum lectionem qui receperunt Editores, praeter Venetum, qui posuit quid. Attamen pronomen -
ad vocem volumine, quae subauditur alteri hoc, spectat. Scribatur itaque quod cum Codicibus Caesenate,
et Vaticano 12 s. m., ac Schneidero
ILLUSTRATIONES
3 Pro sedibus spectaculorum intelligit Newtonus
theatra aulaea referuntur, de quibus iam egi in annolia, -
quae super gradus theailvinos, -
vel lignea subsell
tatione vicesima octava capitis septimi Libri quinti.
intur ad sed
ndum, exemple
E contra vox inductiones optime convenit velis , quae
inductus
ensis. At hoc neutiquam adppportunitatem -
inducebantur ad effectus su
potest , cum heic de lignea et temporaria conatos -
; et ad hanc inductionem exetione -
locorum ad spectandum, sive theatra sive
artificio digno architecti ingenio : haec
amphitheatra sive maeniana tantum essent, sermo sit
nenta appellata fuerunt velaria, eaque r
d theatra et amphitheatra, sed etiam ad fora
Perraultius minus exacte vertit sedes spectaculorum in
amphitheatr
non animadverte
des heic pro
vias umbrandas aliquando adhibita fuerunt. Galianus
diatorum lu
prumque spectaculis temporarium ae
Ortisius, Newtonus, et Rodus Vitruvii mentem bene
cium quodcumque ad spectatorum commoditatem indisunt -
consecuti . De his velis mentio est in Lucretio
care, uti bene sensit Straticus. In genere Galianus
(de Rerum Nat. IV v. 73), Propertio (Eleg. IV 1 v.15),
reddidit i sedili negli spettacoli , Ortisius las gradeet -
Ovidio (Art. Amat. I 103). Erudite describuntur a Plirias -
para los asientos, et Rodus sitzen.
o (Hist. Nat. XIX 6), qui eorum introductionem in
4 Distinguunt Philander et Perraultius duo veloru
leatra Q. Catulo tribuit, uti iam scripserat Valerius
era, scilicet ea, quae super theatra et amphitheati
(Mem. II 4), et repetit Ammianus (Hist. XIV 6).
extendebantur ad solis radios et alia incommoda arce
5 Si quae de Astronomia et Horologiis legebantur in
operiendam scen
da, ab alteris,
rant despetextibus -
editis et ineditis su
iperioris Libri
tde utrisque h.
adhibebantur
ilitari despemesse -
dicunt. Pri
chanica tum Civili tum M
rata, haec de Mema -
equidem indicari credo, non secunda,
quia haec
ratissima prorsus erant, ob maiorem textus corruptiodicebantur -
aulaea vel siparia , quorum den
nem, et argumenti difficultatem. Itaque quemadmodum.
elatio non indigebat architecti opera; demum ad so¬Deo -
iuvante, illa extricavimus, sic ista explicabimus.
