LIBER DECIMUS
PRAEFATIO
Nobili Graecorum et ampla civitate Ephesi lex vetusta dicitur a majoribus -
dura conditione, sed iure esse non iniquo constituta. Nam architectus, -
cum publicum opus curandum recipit, pollicetur, quanto sumptu
id sit futurum; tradita aestimatione magistratui, bona eius obligantur,
donec opus sit perfectum. Eo autem absoluto, cum ad dictum impensa
respondet, decretis et honoribus ornatur: item si non amplius quam quarta -
in opere consumitur, ad aestimationem est adiicienda, et de publico
praestatur ; neque ulla poena tenetur : cum vero amplius quam quarta
in opere consumitur, ex eius bonis ad perficiendum pecunia exigitur.
Utinam Dii immortales fecissent, ut ea lex etiam Populo Romano
non modo publicis, sed etiam privatis aedificiis esset constituta’! Namque -
non sine poena grassarentur imperiti, sed qui summa doctrinarum
subtilitate essent prudentes, sine dubitatione profiterentur architecturam:
neque patres familiarum inducerentur ad infinitas sumptuum profusiones, -
et ut ex bonis eiicerentur : ipsique architecti poenae timore coacti
diligentius modum impensarum ratiocinantes explicarent, ut patres familiarum -
ad id quod praeparavissent, seu paulo amplius adiicientes aedificia -
expedirent. Nam qui quadringenta ad opus possunt parare, si adiicient -
centum, habendo spem perfectionis delectationibus tenentur ; qui
autem adiectione dimidia aut ampliore sumptu onerantur, amissa spe et
impensa abiecta, fractis rebus et animis desistere coguntur. Nec solum
id vitium in aedificiis, sed etiam in muneribus 2, quae a magistratibus
ILLUSTRATIONES
1 Ad rem observat Newtonus, ubique et in omni tem¬ aliquando calculos protulisse fallaces: sed non tam fa
cile hoc deprehendi potest . Denique hoc unum quaepore -
hos errores locum habuisse ; casus enim fortuiti,
e nostris
cum Stratico, cur ea lex nec antiquis
operarum negligentia, mutationes a domino inductae.
si consistère
pribus sit renovata,
et similia quemcumque accuratum calculum et diligentrorum -
constructione vide an¬De -
temporaria theat
tem aestimationem inanem reddunt . Non diffiteor tanotationem -
duodecimam capitis sexti Libri quinti.
men, lucri cupiditate, aut inconsiderantia architectos