LIBER NONUS CAP. VI
gnomonis aequinoctialis umbra : et ab eo signo, ubi est littera c’, per
centrum ubi est littera A, linea perducatur, ubi erit Solis aequinoctialis
radius. Tunc a centro diducto circino ad lineam planitiae aequilatatio
signetur, ubi erit littera E sinisteriore parte et i dexteriore, in extremis
lineis circinationis, et per centrum perducenda linea, ut aeque duo hemicyclia -
sint divisa ; haec autem linea a mathematicis dicitur horizon.
Deinde circinationis totius sumenda pars est quintadecima 2’, et circini
centrum collocandum in linea circinationis, quo loci secat eam lineam
aequinoctialis radius, ubi erit littera F, et signandum dextra ac sinistra,
ubi sunt litterae G, H. Deinde ab his et per centrum lineae usque ad lineam -
planitiae perducendae sunt, ubi erunt litterae T, R: ita erit Solis
radius unus hibernus, alter aestivus. Contra autem E littera i erit, quo
secat circinationem linea, quae est traiecta per centrum, ubi erit littera A’ :
et contra g et H litterae erunt L et K : et contra c'et F et A erit littera N.
Tunc perducendae sunt diametri a c ad L, et ab i ad k; quae erit supérior, -
partis erit aestivae, inferior hibernae ’. Quae diametri sunt aeque
mediae dividendae, ubi erunt litterae M et o, ibique centra signanda, et
EMENDATIONES
ubi est littera c — Ineptam Amanuensium culpa factam esse Codicum lectionem, nemo ex Editoribus advertit, -
qui omnes iuxta eos scripserunt, et ab eo signo et littera c; quod autem est hoc signum? Facillimum
tamen est vitio mederi, contextu duce ; quare post vocem signo repono ubi, quod certe excidit, ac loco et
lego est ; ex quo congrua oritur lectio, ac Vitruvianae dictioni consona, et ab eo signo, ubi est littera C.
ubi erit littera 4 — Quae praebent heic paucis varietatibus Codices , ubi erunt litterae 1 K LM, et repetunt -
Editiones saec. XV mutato K in R, tamquam inutilia et sensum perturbantia reiecit locundus, culus exemplo -
institerunt ceteri . Verum quin expungantur eae voces, in hanc formam redigantur, ubi erit littera 4; ita
vero non modo non nocent, sed sensus claritati inserviunt.
quge ... hibernae — Manifestum in vulgata lectione vitium a nemine deprehensum est : ea sic se habet; quae
erit inferior partis erit aestivae, superior hibernae. Haec falsam constituere propositionem facili negotio cognoscitur, -
si attendamus per diametrum c L tropicum Cancri designari, et e contra per alteram i K tropicum
Capricorni. Nam quisque concedet, superiorem diametrum a Vitruvio intelligi eam polo arctico proplorem, nem
pe C L, et versa vice inferiorem n K. Hisce positis, a vulgata lectione pars aestiva esset attributa tropico Capri
corni, et hiberna trepico Cancri; cuius rei absurditas evidens est. Ad eam itaque tollendam voces supertor et
inferior in suam sedem revoco , e qua eas exturbarunt imperiti Scribae , et lego , quae erit superior, partis
erit aestivae, inferior hibernae.
ILLUSTRATIONES
ile heic ordinatim referre. Itaque
quas non erit inuti
21 Cum quintamdecimam circuli partem sumendan
3° 35, Regiomontanus 23° 30, Wal-Albategnius -
tenet 22
esse, praecipiat Vitruvius, infertur, ipsum supposuisse,
Rothmannus
therus 23e 30 , Copernicus 236 28
angulum interceptum inter aequatorem et eclipticam,
Tycho 230 30 2, Keplerus 23 30 30
23° 30 20’,
sive huius obliquitatem metiri arcum 24 graduum, ut
Cassendus 230 34, Riciolus 239 30 20 , Hevelius
docuit Eudemus, referente Delambrio (Hist. de l’Asti
23e 30 20, Moutonus 23-30, Delahirius 23-29, et L
anc. Vol. I pag. 17). Verum apud Veteres Pytheas obli
illius 23° 28 24'. Juxta communem Astronomi
liquitas eclipticae consideratur nun
entiam obl
30, praetermissa aliquorum sententia, qui ecliptifius -
(Elem. Astr. cap. 2); qui Recentiorum observationes
cae obliquitatem variabilem faciunt.
collegit a saeculo nono usque ad decimum octavum,
