DE ARCHITECTURA
CAPUT VI
DE ANALEMMATORUM DESCRIPTIONE
De mundi circa terram pervolitantia, duodecimque signorum, et septentrionali -
meridianaque parte siderum dispositione , ut sit perspecta ,
docui ; namque ex ea mundi versatione , et contrario Solis per signa
cursu , gnomonumque aequinoctialibus umbris analemmatorum ’ inveniuntur -
descriptiones . Cetera ex Astrologia, quos effectus habeant signa -
duodecim, stellae quinque, Sol, Luna ad humanae vitae rationem,
Chaldaeorum ratiocinationibus est concedendum, quod propria est eorum
genethliologiae ratio, ut possint antefacta et futura ex ratiocinationibus
astrorum explicare 2. Eorum autem inventiones reliquae sunt indices, qua
solertia acuminibusque fuerint magnis, qui ab ipsa natione Chaldaeorum
EMENDATIONES
perspecta — Codices fere omnes prae se ferunt perspectus , Editiones autem universae exhibent perfectus,
cum Codicibus Vaticanis 10, 12, Vallicelliano, et Florentino 1. Neutra tamen vox probari potest, si syntax
aures praebeamus. Quare verbo a maxima Codicum parte dato, cuius significatio apprime in rem quadrat, adhaerens, -
illud in suum genus converti, scripsique perspecta, vocem referens ad mundi pervolitantiam, et siderum -
dispositionem.
ILLUSTRATIONES
1 Analemma u, uti definitur a Wolfio (Elependet -
gnomonices theoria. Scimus etiam, vocem uua
menta Gnom. cap. 4 ) , est instrumentum seu figura,
tre propositioapud -
Dialecticos et Geometra
cuius ope in horologiis solariis signa Zodiaci, et lineae
uare in compositione
mentum, et titulum
longitudinis dierum inscribuntur, ad hoc ut horoloàvà -
indicare perbelle potest superiorem
tiorem, praecipuam propositionem sive figuram. C
gia, praeter h
Solis in eclip
a, et lontamen -
hoc
nonstrent. Utit
um una
um ad nominis inflexionem quod attinet, dicendum
Vitruvius ad indicandam rationem
est hoc in
urali prorsus heterocliton esse, licet husmodi -
ne
quae sphaerae caelestis puncta cardina
ina in dativo tantum plurali heteroclit
odemque tempore indicat longitudines umbra¬Meant -
esse, uti notat Forcellinus in voce Emblema
solstitialium e
uinoctialium. Quod spectat ad voprimo -
huius Libri anaquidem -
tum heic tum capite i
cem, haec sol
esumptionem sive firmamentum al
mmatorum legitur, et sequenti ex anale
emmatis. Idem
laußávo iuxta Martinium (Lex. Phil.). Structuram
rapegmatorum, quae sequitu
ntiendum de voce patam -
vocem illam significare, statuit Forcellinus ci¬2 -
Hanc scientiam pi
rofessos fuisse Chaldaeos, co
tans Hesychium et Suidan
n, heic vero 1
firmat Cicero (de Divin. I 1) , dum scripsit : Chaldae
ratione investigandae umbr
... diuturna observatione siderum , scientiam putande -
more ags
id fit . Omissis iis, quae indiges
tur effecisse, ut praedici posset , quid cuique eventurat -
Schneiderus perperam cum Salmasio (Exerc. Plin.
et quo quisque fato natus esset. Huius scientiaag. -
740) Vitruvium redarguens quasi impr
tem demonstrat Hieremias (cap.10 v. 2) cl
oce usus hic fuerit , ea profecto mihi videtu¬Haec -
dicit Dominus : luxta vias Gentium noli
re propositionem sive argumentum sive titulum praescere -
: et a
lite metuere,
ignis caeli
cipuum g
nonices. Et revera Vitruvius, capite prientes. -
Ge
D. Augustinc
ethliaci, qui Mathematici a I
mo huius
ibri dixit : Analemma est ratio conquisippellantur -
(Confess. IV 3, et Com. in Psalmum L)
ta Solis cursu, et umbrae crescentis a solstitio et dereputantur -
ab ipso perditi homines et doctrinarum
crescentis a bruma observatione inventa : et ipsa utitur
itur ab Eusthatio
fariarum sectatores. Icaro assimilan
ad indicanda puncta cardinalia caelestis sphaerae, et
(in Homerum Il
liad. II v. 145), qui alis elevati versus
gnomonis crescentes et decrescentes umbras, ex quo
caelum elabuntur, et in mare falsitatis submerguntur.