LIBER NONUS CAP. I
septem formicae , canalesque totidem in rota facti sint circum centrum
ab imo’ accrescentes ad extremum , in quibus hae cogantur circinationem -
facere, verseturque rota in alteram partem , necesse erit , eas contra -
rotae versationem nihilominus diversa itinera perficere ’, et quae proximum -
centrum habuerit , celerius pervagari , quaeque extremum orbem
rotae peraget , etiam si aeque celeriter ambulet , propter magnitudinem
circinationis multo tardius perficere cursum . Similiter astra nitentia contra -
mundi cursum suis itineribus perficiunt circuitum, sed caeli versatione
redundanti, rotationibus referuntur quotidiana temporis circulatione
Esse autem alias stellas temperatas , alias ferventes , etiamque frigidas -
, haec esse causa videtur, quod omnis ignis in superiora loca habet -
scandentem flammam . Ergo Sol aethera, qui est supra se , radiis
exurens efficit candentem , in quibus locis habet cursum Martis stella;
EMENDATIONES
ab imo — Fateor, in omnibus tum Codicibus tum Editionibus scriptum esse in imo, sed nihilominus contendo, -
dicendum esse ab imo, contextu praepositionem istam postulante. Etiam Schneidero ita scribendum videbatur; -
vulgatam tamen is praepositionem adhibuit.
necesse erit ... perficere — Haec a Codicibus perhibetur lectio , necesse erit , eas contra rotae versationem
nihilominus adversus itinera perficere : eam recepit primus Editor Sulpicius pro nihilominus ponens nihil minus, -
nulla deficientis locutionis utilitate, imo in gravius eius detrimentum. Viguit tamen ea lectio usque ad
Schneiderum, qui labantem fulcro indigere vidit, ideoque restituit nihilominus, sed pro adversus scripsit adversa, -
Codice Franeckerano praeeunte, cui accensendi sunt etiam Vaticani 10, 12, Barberinus 1, et Florentinus -
1, Verum animadverto, adversativam coniunctionem nihilominus aliquid requirere, quod opponatur antecedentibus -
; id autem non obtineri ex voce adversa , quae sensum constituit eumdem ac superior phrasis
contra rotae versationem: quare parva vocis inflexione necessitati consului scribens diversa; ita enim praesens
locus optime cohaeret , et cum eis quae sequuntur, concordat.
sed ... circulatione — En Codicum verba ab Editoribus universis repetita: sed caeli versatione redundationibus -
referuntur quotidiana temporis circumlatione, vel circulatione. Dissicultatem nihilominus, imo obscuritatem -
maximam ingerebat vox illa redundationibus, quam Perraultius inconsulto vertit inégalement, ac Gallanus, -
Ortisius, et Rodus callide praetermiserunt. Vitiosum esse locum viderat Schneiderus; at certam nondum
se reperisse medicinam fatetur. Iam ante eum in id incubuerat Turnebus, qui (Advers. XXII 29) legere maluisset, -
caeli versationibus redundantibus, vel caeli versationis redundationibus . Hic profecto non malam in
gressus erat viam , sed melior nos manet , quae felicius propositam metam dabit attingere . luverit in antecessum -
Vitruvii mentem hoc in loco perpendere. Dixerat prius, astra nitentia contra mundi cursum perficere
circuitum proprium; quae quidem verba peculiarem planetae uniuscuiusque orbitam spectant. Transit postead -
diurnam planetarum cirça Terram rotationem, quae fit e contrario, nempe juxta mundi cursum, ex praeeranti -
eius vi, qua occidere coguntur, licet contra mundi conversionem nitantur . Lucidissime nunc orieuiusmodi -
sensus, si pro redundationibus scribatur redundanti rotationibus, quae voces facile in illam coire
potuerunt: ecce autem restituta locutio , sed caeli versatione redundanti, rotationibus referuntur quotidiana temporis -
circulatione , nempe quotidie retro feruntur rotationibus circa terram, idest occidunt, ob redundantem
n, cui, planetae licet in contrarium tendant, tamen resistere non vascilicet -
praeponderantem caeli versationen
lent. Haec unus intellexit Newtonus, qui laudabiliter dedit, by the prevailing rotation
ILLUSTRATIONES
34 Exemplum petitum e formicis afferunt etiam referunt e navi desumptum, in qua si dum navis progreditur -
a puppi ad proram, moveatur aliquis a prora
Cleomedes (Meteor. I 3), et Achilles (Phaen. Arat.
cap.20). Cleomedes, et Hyginus (Astron. IV 13) aliud ad puppim, incedentis videtur motus retardatus.
