LIBER NONUS CAP. I
per auras’ excitari : eadem ratione Solis impetus vehemens radiis trigoni -
forma porrectis insequentes stellas ad se perducit, et ante currentes -
veluti refrenando retinendoque non patitur progredi, sed ad se cogit -
regredi , donicum in alterius trigoni signum eat 3
Fortasse desiderabitur, quid ita Sol quinto 22 a se signo potius quam
secundo aut tertio , quae sunt propiora, faciat in his fervoribus retentiones? -
Ergo ’ quemadmodum id fieri videatur, exponam. Eius radii in
mundo, uti trigoni paribus lateribus forma, lineationibus extenduntur -
: id autem nec plus nec minus est ad quintum ab eo signo. Igitur -
si radii per omnem mundum fusi circinationibus vagarentur , neque
EMENDATIONES
per auras — Haec erat Codicum locutio , aquae vapores a fontibus ad nubes per arcus excitari ; invaluit
ea in Editionibus universis, quibus adhaerentes Interpretes ad vanas confugerunt hariolationes, ut aliquo mo
do voces per arcus redderent. Heinc Perraultius, Newtonus, et Rodus cum Philandro eas voces pro iride acceperunt -
; dedit primus, quand il se fait un Arc-en-Ciel ; secundus, by the rainbows ; tertius , im regenbogen;
insulse vero Galianus, per forza dell’ arco, et Ortisius , en forma de arco. Cognita emendationis necessitate
animadverto, heic Vitruvii propositum esse, ut caloris vim demonstret res omnes attrahentis, ideoque iam do
cuit, fructus per calorem surgere. Quid autem affinitatis cum calore habent arcus? Omnia tamen erunt compc
sita, si loco corruptae huius vocis vera reponatur auras, quae cum ipsa Vitruvii doctrina optime concorda
Namque ex capite secundo Libri octavi fuse edocemur, auras a Sole percalefactas ex omnibus locis humoi
tollere , et congregare ad nubes. Vide quam facile insolens, et a loco aliena locutio, consona et proposito
respondens esfici poterat
... egt — Mutilus et vitiatus in Codicibus et Editionibus saec. XV iacet locus, sed ad se regredi, in
alterius trigoni signum esse. Necessitati partim consuluit locundus, qui , Codice Bononiensi viam sternente
praeposuit verbum cogit ante regredi, quod cum Editoribus ceteris probo, quidquid opinetur Pontedera, qu
perperam mallet subaudire supra positum verbum patitur. Illud autem aequo animo ferre nequeo, quod re
qua absona iuxta Codices ediderit, addita tantum particula et ad continuitatem locutionis, quae tamen eo mo
posita, licet particulas mille posueris, numquam cohaerebit . Si enim Sol insequentes stellas ad se perducit
et antecurrentes regredi cogit, quomodo eas in alterius trigoni signo esse coegerit ? Qui puncto temporis at
tendat loci sensum, facile noverit, heic Auctorem, post explicatam rei rationem, eadem repetère, quae initio
docuit, nempe stellas, quae in trigono a Sole occupato fuerint, non progredi sed morari, donicum idem Sot
de eo trigono in aliud signum transitionem fecerit. His itaque adhaerens opportunissimam reperi male mulum -
eat. Sic autem loci sensu restituto , synctatae -
scripturae emendationem, donicum in alterius trigoni si
taxis quoque consistit, quae in vulgata lectione male se
Ergo— Cur locundus contra fere omnes Codices et Editiones saec. XV dantes Ergo vulgaverit Ego, uno
vel altero Codice tantum praeeunte, nemo certe explicaverit, praesertim cum a Vitruvii stilo alienum sit
quiusmodi pronomen adhibere . Nihilominus locundea permutatio ab Editoribus ceteris probata fuit, praeter
Schneiderum, qui veterem vocem illam Ergo scite reposuit, consentiente Pontedera.
ILLUSTRATIONES
signum, quod per comparationem memorat Vitr
31 Integrum Librum duodecimum Magnae Syntan -
non vero quintum. Sed contextus
xis impendit Ptolémaeus in explicandis regressibus e
cum infra legatur, id autem nec plus nec
morationibus planetarum, de quibus heic agitur. De
Pro vulgata lectiohis -
aliquid etiam fatus est Plinius (Hist. Nat. II 12).
minus est ad quintun
umenta in
ne dimicant etiam G:
32 Arbitratus est Perraultius, vitiatam esse vocem
alquae speciem quandam probamedium -
proferentes ,
quinto datam a textibus scriptis et impressis , et le
bilitatis habent. Newtonus quoque et Rodus commudum -
esse quarto . Perraultio plausum fecit Schne
nem amplexi sunt scripturam .
rus : et facile cum his convenirem, quia post tertium
