DE ARCHITECTURA
ratione e medio progredientes ad meridiem gentes paranetarum netarumque -
acutissimam sonitu vocis perficiunt tenuitatem:
Hoc autem verum esse, ex humidis naturae locis graviora fieri, et
ex fervidis acutiora, licet ita experiendo animadvertere. Calices duo in
una fornace aeque cocti, aequoque pondere, ad crepitumque uno sonitu -
sumantur, ex his unus in aquam demittatur, postea ex aqua eximatur -
; tunc utrique tangantur: cum enim ita factum fuerit largiter inter -
eos sonitus discrepabit, aequoque pondere non poterunt esse : Ita
et hominum corpora uno genere sigurationis, et una mundi consunctione’ -
concepta, alia propter regionis ardorem acutum spiritum aeris exprimunt -
tactu, alia propter humoris abundantiam gravissimas effundunt
sonorum qualitates
Item propter tenuitatem caeli meridianae nationes ex acuto fervore
mente expeditius celeriusque moventur ad consiliorum cogitationes; septentrionales -
autem gentes infusae crassitudine caeli propter obstantiam
aëris ?, humore refrigeratae stupentes habent mentes . Hoc autem ita
esse a serpentibus licet aspicere, quae per calorem, cum exhaustam habent -
humoris refrigerationem , tunc acerrime moventur ; per brumalia
autem et hiberna tempora a mutatione caeli refrigeratae immotae sunt
stupore °. Ita non est mirandum, si acutiores efficit calidus aër hominum
mentes , refrigeratus autem contra tardiores . Cum sint autem meridianae -
nationes animis acutissimis infinitaque solertia consiliorum , simulac
fortitudinem ingrediuntur " , ibi succumbunt, quod habent exsuctas a
EMENDATIONES
netarumque — Cum Vitruvius scripsisset, nationes septentrionales, quae habent vocis sonitus graviores, pervenire -
ad hypatas et proslambanomenon : sic dicere debuit , meridionales habentes vocem acutiorem pervenire
ad sonitus acutissimos paranetarum , netarumque . Sicuti autem in Codicibus et Editionibus fere omnibus invenitur -
tantum paranetarum vel paranetarumque; heinc cogimur in textu addere , quemadmodum fecerunt Rodus, -
Bipontina, et Schneiderus, praeeunte Fea (Proget. pag. 21), voces et netarum vel netarumque : quae
postrema magis arridet ; eius enim vestigia deprehendo in Codicibus , qui habent paranetarumque. Facile
amanuenses a terminationum similitudine decepti alterutram praetermiserunt. In secundis curis Codicis Vaticani -
16 tantum reperi netarum paranetarumque.
ILLUSTRATIONES
7 Scilicet in eodem mundo.
9 Haec eadem indicavisse videtur Ovidius, cun
8 Videlicet propter pondus aëris, quod obstat : heic
Metamorph. II v. 173) sic cecinit ; Quaeque polo po
Vitruvius effectum pro causa us
ivit; obstantia enim
sita est glaciali proxima serpens, Frigore pigra prius,
ex pondere ortum habet: indicare autem voluit, ideo
nec formidabilis ulli, Incaluit: sumsitque novas fervodine -
caeli, quod aë
premit . Haec novisse
sis haec sonat idem, ac aggrediuntur r
non videntur Interpretes, quorum nemo phrasim, protae -
fortitudinem animi requiru
nt. Novum non
pter obstantiam aëris, reddidit.
Vitruvio usurpatum reperire verbum ingrédi loco
