LIBER OCTAVUS CAP. VI
CAPUT VI
DE AQUARUM DUCTIONIBUS PER CANALES STRUCTILES
AUT FISTULAS PLUMBEAS AUT TUBULOS FICTILES
Ductus autem aquae fiunt generibus tribus: rivis per canales structiles, -
aut fistulis plumbeis, seu tubulis fictilibus ': quorum hae sunt rationes. -
Si canalibus ?: ut structura fiat quam solidissima, solumque rivi
libramenta habeat fastigata ne minus in centenos pedes semipede3; et
si erit fastigium magnum, facilior erit decursus aquae. Sin autem intervalla -
erunt lacunosa, substructionibus erit succurrendum ’ ; eaeque structurae -
confornicentur , ut minime sol aquam tangat . Cumque venerit
ad moenia, efficiatur castellum *, et castello coniunctum ad recipiendam
EMENDATIONES
et si erit ... succurrendum — Devenimus ad locum , ubi perbelle aptantur verba illa , quae a superiori
capite reiecimus. Assignata profecto minori declivitatis mensura, admodum naturaliter sequitur , et si erit jastigium -
magnum etc., melius quidem maius, uti suspicor. Hinc opportune praevidetur hypothesis, quae subiicitur, -
Sin autem etc., quibus praemissis, optime resumitur locutio per monitum, eaeque structurde etc.
ILLUSTRATIONES
uti ratio suadet. Si enim nimis magna videtur semipe¬1 -
Aliam addunt rationem ducendi aquam Palladius
dis declivitas data a Vitruvio pro centenis pedibus ,
(de Re Rust. IX 11), et Anonymus (Comp. Arch. cap. 6),
quid Hydrauli dicent de sesquipede? Quare Palladii
quae fit per canales ligneos. Circa hos observat Stratextus -
sic legendus mihi videtur, quidquid dicant Galagni -
usus ess
osse, si eligantur ligna, o
lle marcescai
5, Schneiderus, et Straticus : Si per planum ve
nec succos contineant
tenos vel sexagenos pedes sensim reclineaquas -
vitiare possint . Pro thermalibus tamen
uctura in semipedem, ut vim possit habere curadhibendos -
eos minime esse censet , quia earum carendi -
. Ecce autem quomodo Palladius cum Vitruvio
lor aliquid e ligno extrahere posset, quod saporem,
saltem concilietur. At nimis magnam esse ipsam declicolorem, -
aliasque qualitates corrumpere valeret. Pro
vitatis quantitatem a Vitruvio praescriptam, observat
quis vero dulcibus illi adhiberi utiliter poterunt
inter alios Scamotius (Arch. Univ. Part. I lib. III 27
uxta memorata monita .
cum sufficiat pes unus pro mille passibus .
2 Post haec verba, ut constet suo in ordine locudeclivitate -
determinanda accuratior videtur
tio, subintellige , haec est ratio; quod generatim inqui -
cum statuisset sicilicum pro centenis pedibus, asdicavit -
Auct
n antecedentibus verbis , quorum
pro mille passibus. Neque vasignavit -
pedem circiter
hae sunt rationes .
rietas haec aliquid admirationis ingerere debet, cum,
3 Non ita facile est in quantitate declivit
quaed. art. 18) docente, ag
assignanda Scriptores in unam vocare sente
Frontino i
uerent aliae mai
truvius in ce
Urbem Ro
pedes dat semipedem . Plinius
dit idem Auperbelle -
ad rer
ressura. Haec at
) minimum aquae libramentun
perduxerunt
tor : Sed Veteres humiliore directura
tituit pro centenis pedibus in sicilico, scilicet qua
sive nondum ad subtile explorata arte librandi ; seu
dragesima octava p
Palladius (de Re Rust.
quia ex industria infra terram aquas mergebant, ne
IX 11) inter sexag
pedes aquam re
ab hostibus interciperentur, cum frequentia adclinare -
facit in sesquipedem. Textus .
contra Italicos bella gereren
Arch. cap. 6), uti plurimis in locis, ita heic co
4 Qui castellorum curam habebant, dicebantur Caignoravit -
Polenus, et
est, et medicina indiget, quam i
stellarii, uti liquet ex Inscriptionibus relatis a Reine
idium quod attinet,
mpore dabimus . Ad Palla
sio (Inscr. pag. 572), et Grutero (Inscr. pag. 601). Olim
or legendum esse semipedem pro sesquipedem,
