DE ARCHITECTURA
colorem ': et quo magis ex meliore vino parabitur, non modo atramenti, -
sed etiam indici colorem dabit imitari e.
EMENDATIONES
inducetur .. colorem — Communis Codicum scriptura hacc erat ; inducetur, superque atramenti suaotatis
exceptis Codicibus Vaticano 6, Valliellano, et Florentinis 1, 2, 3, 4 habentibus supraque.
ciet colorem ,
ores saec. XV iuxta Codicem Vaticanum 9, et scripserunt inducommodam -
vocem superque diviserunt Edit
qui, praeeunte Codice
liciet colorem. Ultra progressus est locundus,
ae atramenti suavit
sequentes omnes Ediuavem -
efficiet colorem : Iocundeae emendationi
lit, perquam atram
a quod magna vis vulgatae Codicum lectioni est inferenda, dura et incontores -
studuerunt. At , praeterqua
n verborum nexus requireret, ut adiectivum suavem, nulla voce interpogrua -
est emendatio illa. Fluidus e
tur, At maior nos manet difsicultas: neque enim ita facile credam, suasita, -
cum adverbio perquam copulare
visimum hac ratione efsci atramenti colorem, eo magis quod a Plinio (Hist. Nat. XXXV 25) haec methodus
tamquam a paucis adhibita referatur. Quid vero quod contextus ipse superlativo illi reluctatur ? Namque iuvat
animadvertere, posteriores methodos a Vitruvio proponi in hypothesi, ubi desint copiae ad primam methom -
huiusmodi genedum -
adhibendam: ex hoc itaque recte infertur, non optimum esse, sed fortasse deterioren
ex faece dicit
ris colorem. Enimvero atramentum ex sarmentis appellat tantummodo non invenustum; alte
imitari atramenti colorem. Eodem vitio ac fortasse graviori laborat Vossi emendatio, qui, referente Bondamo
uavitatem efficiet colorem, cui Bondamus ipse (loc. cit.
que atramel
(Var. Lect. II 6), sic legebat , sup
ani Codicis, qui sic se habet, superque atramentum suavividetur -
accedere, lectionem non improbans Frane
ctis, existimo, nullam in relatis Codicum vocibus corruptionem subesse;
tatis efficiet colorem. Quare, his reiec
at pro certo habeo lacunosum esse hunc locum, et inter voces superque atramenti quaedam deesse,
aliud monitum vel praeceptum continerent ultimam expolitionis manum constituens, uti factum ab Auctor
demus in superiori capite, ubi agit de ratione adhibenda, ut miniacea expolitio suum retineat colorem. Cum
vero non audeam, locum contra Codicum auctoritatem interpolare , neque aliunde apta occurrat emendatio
expungere, sine qua tum syntaxis tum sensus optime profluit. Codicum lectiosatius -
duco, vocem sup
torsione frustra tueri conatur Pontedera, dum verba, superque atramenti sudnem -
mira quadam tex
vitatis, interpretatur, ac si scriptum esset ; non solum atramenti, sed etiam suavitatis colorem eficiet.
ILLUSTRATIONES
quod ex India apportabatur, sed compositionis ipsi
3 Tres atramenti species, nempe ex resinae fumo,
ignotae ; ex flore nigro, qui adhaerescit aereis cortiex -
sarmentis vel taedis combustis, et ex vini faece enunis -
; et atramentum naturale sepiarum . De atramentis -
etiam Dioscorides (de Medic. V 183), et D. Isidorus
ramentum ex e
(Orig. XIX 17) aliquid scripserunt.
sto, quod elephantinum vocabatur; praeterea indicum,
