LIBER PRIMUS CAP. I
CAPUT I
DE ARCHITECTI SCIENTIA ET OFFICIO
Architecti est scientia pluribus disciplinis et variis eruditionibus ornata, -
cuius iudicio probantur omnia, quae a ceteris artibus perficiuntur, -
opera. Ea nascitur ex fabrica, et ratiocinatione. Fabrica' est continuata -
ac trita usus meditatio, quae manibus perficitur e materia, cujuscumque -
generis opus est ad propositum deformationis. Ratiocinatio ? autem -
est, quae res fabricatas solertia ac ratione proportionis demonstrare, -
atque explicare potest. Itaque architecti , qui sine litteris contenderunt -
, ut manibus essent exercitati , non potuerunt efficere ut haberent
pro laboribus auctoritatem : qui autem ratiocinationibus et litteris solis
confisi fuerunt , umbram non rem persecuti videntur. At qui utrumque -
perdidicerunt , uti omnibus armis ornati 3, citius cum auctoritate,
quod fuit propositum, sunt assecuti. Cum in omnibus enim rebus, tum
maxime in architectura , haec duo insunt, quod significatur, et quod
significat : significatur proposita res de qua dicitur, hanc autem significat -
demonstratio rationibus doctrinarum explicata . Quare videtur utraque -
parte exercitatus esse debere , qui se architectum profiteatur.
Itaque eum et ingeniosum esse oportet, et ad disciplinam docilem;
neque enim ingenium sine disciplina, aut disciplina sine ingenio perfectum -
artificem potest efficere: et ut litteratus sit, peritus graphidis,
eruditus geometria, optices non ignarus, instructus arithmetica, historias -
complures noverit, philosophos diligenter audiverit, musicam sciverit -
, medicinae non sit ignarus , responsa iurisconsultorum noverit,
astrologiam caelique rationes cognitas habeat.
ILLUSTRATIONES
subdit, quae manibus perficitur. Neque credas, redun¬Fabrica -
in hoc loco, uti in Libri sexti Praefajo; -
distinctionem
usus meditati
dantiam dari in phra
tione, non aedificium, sed artem fabricandi signisicat;
er usum et exertores -
inte
enim praebent veteres Se
et respondet operi, de quo sub finem capitis mentio
sar (B. G. IV 33) Tantum
citationem: praesto est
occurrit. Schneiderus lucem afferre praesumens huic
no et exercitatione e
usu quotid
periodo deformavit eam variis mutationibus ; at eg
ceronis defininatio -
heic non est i
2 Ratio
vulgatam lectionem rec
cepi, quae nullam mihi inger
s ercogitatio, sed se
tionem (De Invent. II 5) dil
difficultatem, cum reco
apud veteres Scriptores
ciendi aliquid aut non facien
irpatam fuisse pro vocanon -
raro vocem meditatio
ricatas, sive
ja demonstrandi atque expli
) Servius in
bulo exercitatio:
cas, uti clarius in fine huius capiipsa -
cura
Plinius (Paneg. XIII) cum in illa medit
e vita, et
praesidiis in¬3 -
Scilicet omnibus instrumentis
tri militaribus turmis imperatorium
eic Vitruvium
structi. Observat Schneideru:
loremque misceres. Hoc sensu a Vitruvio
verbum graecum Aa r
tationem adhibitam fuisse, ex eo clare evincitur, quod