DE ARCHITECTURA
rastellis ’ inferior pars sub aqua exaequanda et purganda: et caementis, ex
mortario materia mixta, quemadmodum supra scriptum est, ibi congerendum, -
donicum compleatur structurae spatium, quod fuerit inter arcas 6.
Hoc autem munus naturale habent ea loca, quae supra scripta sunt.
Sin autem propter fluctus aut impetus aperti pelagi destinae arcas
non potuerint continere, tunc ab ipsa terra sive crepidine pulvinus quam
firmissime struatur , isque pulvinus ex aequata struatur planitia minus
quam dimidiae partis ; reliquum, quod est proxime littus, proclinatum
latus habeat. Deinde ad ipsam aquam et latera pulvini " circiter sesquipedales -
margines struantur aequilibres ei planitiae, quae est supra scripta; -
tunc proclinatio ea impleatur arena, et exaequetur cum margine et
planitia pulvini . Deinde insuper eam exaequationem pila, quam magna
constituta fuerit, ibi struatur ; eaque cum erit extructa, relinquatur ne
minus quam duos menses, ut siccescat : tunc autem succidatur margo,
quae sustinet arenam ; ita arena fluctibus subruta efficiet in mare pilae
praecipitationem ’. Hac ratione quotiescumque opus fuerit , in aquam
poterit esse progressus ».
EMENDATIONES
ex rastellis — Ex corruptis Codicum vocibus dederunt Editiones saec. XV ex transtylis ; et Editiones re
liquae a locundo ex transtillis , dempta Laëtiana, quae reticet. Circa hanc vocem ancipites fuerunt Interpretes -
, Etenim Perraultius, Newtonus, et Rodus eam non reddiderunt. Galianus dedit da sopra delle zatte, e
para executarlo : hanc autem explicationem hausesimiliter -
Ortisius desde algunos maderos que se attraversaran
e fundum maris inter arcam exaequandum et purimaginatus -
est, Vitruvium indicavisse
runt ex Barbaro
gandum ab homin
collocatis supra parvis trabibus simul iunctis. Inquit Philander, transtilla stare pro tigillis -
et asseribus. Sed quid opus verbis? Ibi Vitruvius indicare vult instrumenta, quibus exaequari et purgari
poterat maris fundus ab arça circumscriptus ; et ad hoc praesto sunt rastelli : legatur itaque ex rastellis.
pulvini — Dedi vocem pulvini pro vulgato per Codices et Editiones omnes pulvino; quia illam recta verborum -
requirebat constructio.
ILLUSTRATIONES
arcas in aquam depressas, destinis sive vinculis , quae
8 Ad hanc constructionem allusisse videtur Virgipossunt -
esse trabes robusteae, firmiter alligandas esse,
lius, cum cecinit (Aeneid. IX v. 710) : Qualis in Eune -
maris undae eas quatere possint.
boico Baiarum littore quondam Saxea pila cadit; n
6 Sit itaque arca AAAA repraesentata in Tabunte -
Constructam ponto iaciunt
gnis quam molibus ai
la XCIX (Fi
Narrat etiam Procopius (de Aedif. Iustin. I 11)
1), eaque componatur e st
tipitibus robusteis -
B col
tis ope catenarum lignearur
mC. Hac in
fere eadem maritimas moles excitavisse lustini
aquam demissa et destinis firmata, exaequetur et r
pilas supr
indo portu Byzantiaco. Aeg
tur maris fundus in ea cirnes -
construebant in littore mi
; deinde
xtis morta
pleatur structura ex casim -
in fundum descendere suo pondere facie
7 Ostendit Tabula XCIX (Fig. 24) ea, quae indicat
uti narrat Abdallatifus (Comp. Hist. Aegypti). Aliam
cundo loco Vitruvius.
sto itaque pulvinus A cum
etiam methodum tenuerunt Veteres in fundandis portere -
proclinato versus m
tre : sint margines sesqui
tubus: immania saxa a rupibus ad littora excidebant,
dales B ad latera
pulvini et ad aquam. Impleta pro
et illa ad locum navibus subvehebant, inde in :
natione ex arena usque ad planitiem, super hanc c
deiiciebant ; et ita saxis agglomeratis, uno sub
struatur pila C, qua exsiccata, et marginibus succmuros -
in mare protendebant. Hoc factum fuit a Traproindeque -
arena subruta, pila in mare praecipitabit.
jano in amplificatione portus Ostiensis, uti ex Plinio