LIBER QUARTUS CAP. I
CAPUT I
DE COLUMNARUM VARIIS CENERIBUS EORUMQUE INVENTIONE
UBI DE CAPITULI CORINTHII SYMMETRIA
Uolumnae Corinthiae praeter capitula omnes symmetrias habent, uti
lonicae; sed capitulorum altitudines efficiunt eas pro rata excelsiores et
graciliores, quod lonici capituli altitudo tertia pars est crassitudinis columnae -
’, Corinthii tota crassitudo scapi ?. Igitur, quod duae partes e
crassitudine Corinthiis adiiciuntur, efficiunt excelsitate speciem earum
graciliorem. Cetera membra, quae supra columnas imponuntur, aut e
Doricis symmetriis, aut lonicis moribus in Corinthiis columnis collocantur; -
quod ipsum Corinthium genus propriam coronarum reliquorumque
ornamentorum non habuerat institutionem, sed aut e triglyphorum rationibus -
mutuli in coronis, et in epistyliis guttae Dorico more disponuntur, -
aut ex lonicis institutis zophori scalpturis ornati , cum denticulis et
EMENDATIONES
Corinthiis — A textu Codicum et Editionum saec. XV, igitur quod dude partes e crassitudine corinthiorum
adiiciuntur, aliquid excidisse ratus locundus addidit post crassitudine verba columnarum co
apitulis. Placuit sequentibus -
Editoribus locundi supplementum : at non ita Polenc
qui Pontederam secutus restituit veterem Codicum -
scripturam, et Schneidero, qui in Codicibus mutavit Corin
iorum in Corinthiarum. Meliorem viam emendationi -
mihi pandit Codex Vaticanus 16, qui praebuit Corinthil
is. Sic locutio clarior evadit , et syntaxis asperitatem -
amittit ; facile enim subauditur vox capitulis , quemadm
nodum altera columnarum,
ILLUSTRATIONES
exemplum, quod Vitruvii doctrinam confirme
1 Hoc non pugnat cum descri
ptione Ionici ca
lacklensis in altitudine est fere aec
tuli data superi
ore Libro cap. 5. Ibi enim capitul
pli Tiburtini Vestae est
capi: alterum tem
lonicum considerat Vitruvius cum volutis ; ideoque id
uvius Leonem
jius. Sectatorem invenit Vitr
crassum fa
etiam depress
dimidia abaci latitudine, quae aequi
st Vitruvianu
rte decima o
ratur dimidio imo scapo aucto eius par
Baptistam Albertum. Nec inve
apitulum, uti eius forma relata in T:
heic autem illud respicit sine volutis, ne
quibus Vitruvianum capi
udinem ex abaco, canali, et echino colle
quos Serl
est aliquis
quae reapse tertiae parti imi scapi aequivalet,
placuit, si
hanc susp
truvii textum depravatum fuis
mhemorato loco observavimus annotatione 20,
de medio tollit Plinius (Hist. Nat. XXXVI 56) Vitruapitulum -
Corinthium Vitruvianum aliquantulun
verba transcribens : Corinthiis eadem i
sum videtur , si tam cum veteribus quam cum
quoniam capitul
recentibus comparetur. Et revera inter alia, ca
nicis. Et differe
assitudine in
eadem est altiti
templorum Romae Panthei, lovis 1 hantis, ac
lonici enim ce
graciliores vide
Ultoris, item
templi Romae et Augusti Polae expressa
us. Neque suspicari liin -
Tabulis XI
t crassitudin
LIV, XLV, XLVI, XLVII excedunt in
apituli altitudine heic loc
altitudine crassitudinem imi sct -
excessus est
nam infra ape
rata abaci crassitudine;
quanta abaci crassitudo. Inte
otericos Barc
bis scribit, quanta fuerit crassitudo imae columnde
Palladius , et Scamotius capitulo Corinthio altituditanta -
sit alitudo capituli cum abaco. Ceterum obser
nem aequalem imo scapo sexta parte aucto im
vandum est , post Vitruvii Opus incrementum rece
sunt ; et hanc partem crassitudini abaci tribue
pisse ordinem Corinthium, uti infra dicturus sum.
Ceterum inter Antiquitatis reliquias non deest aliquod
