§. 91.
4. Capitel. Von Entstehung und Endigung der Rechte.
131
scriptio, cuius contrarii memoria non existat“. — b) welchen Arten von Rechten
die unvordenkliche Zeit zum Schutze diene? nur Rechten von publicistischem Charakter,
beziehungsweise Befreiungen davon? Savigny S. 484. 509..514. Friedländer II.
S. 67 fg. Seuffert's Arch. XIV. 112. (vgl. das. Nr. 111, wo sich in Beziehung auf
denselben Rechtsfall auch noch die absonderliche Behauptung findet, daß durch unvordenkliche ¬
Verjährung nur für juristische Personen und für Grundstücke Rechte erworben
werden können). Busch, Stimme d. Praxis S. 17 fg. Dagegen Arndts S. 156 fa.
Dollmann in Seuffert's Blättern für Rtsanw. VII. S. 339..341. Puchta §. 77. A. c.
Seuffert's Arch. V. 250. VI. 144. IX. 120. XIV. 14. XVI. 173. XIX. 120. pal.
1. 170. (wo sogar das publicistische Moment eines Rechtsverhältnisses gerade als Grund
der Ausschließung der unvord. Vj. hervorgehoben wird). c) ob und wiefern dieselbe
auch in Beziehung auf obligatorische Verhältnisse in Betracht komme? Seuffert's
Arch. I. 183. dagegen, VII. 5. 269. XIII. 127. XVIII. 106. XIX. 104. dafür, in
sofern diese durch fortgesetzte Ausübung sich manifestiren. d) ob die unvord. Zeit
immer nur den Beweis eines Privilegiums, einer lex specialis, vertrete? Friedlander ¬
II. S. 63. Dagegen Arndts a. a. O. — Diesen Streitfragen entgeht die
neuere Gesetzgebung dadurch, daß sie das ganze Institut über Bord geworfen. Unger II.
S. 256.
1 Ueber den Beweis der Unvordenklichkeit: L. 2. §. 8. D. de aqua pluv. Idem
Labeo ait, quum quaeritur, an memoria extet facto opere, non diem et consulem
ad liquidum exquirendum, sed sufficere, si quis sciat factum, hoc est, si factum
esse non ambigatur; nec utique necesse esse, superesse qui meminerint, verum
étiam si qui audierint eos qui memoria tenuerint. — L. 28. D. de probat. Si
arbiter animadvertere debeat, an operis facti memoria extet? hoc ei quaerendum
est, an aliquis meminerit, id opus factum esse. Paulus: imo quum in arbitrio
quaeritur, memoria facti operis extet necne, non hoc quaeritur, num aliquis
meminerit, quo die aut quo consule factum sit, sed num hoc aliquo modo probari ¬
possit, quando id opus factum sit: et hoc ita, quod Graece dici solet,
e» «Aarei. enim potest hoc memoria non teneri; intra annum puta factum, quum
interim nemo sit eorum, qui meminerit, quibus consulibus id viderit. Sed cum
omnium haec est opinio, nec audiisse nec vidisse, quum id opus fieret, neque
ex iis audisse, qui vidissent aut audissent, et hoc infinite susum versum accidet,
quum memoria facti operis non extaret. cf. Basil. XXII. 1. 28. u. Schol, ad
h. 1. Heimb. vol. II. p. 480. Friedländer II. S. 70. 74. — Emendationen: Savignt
S. 518. Huschke in Linde's Ztschr. n. F. IV. S. 301..305. Mommsen schlägt vor:
ev alaret- étenim potest hoc memoria non nullorum teneri intra annos quinque
puta factum, cum interim nemo sit eorum qui meminerit quibus consulibus id
fieri viderit. sed. c. o. h. e. o. nec vidisse se cum id opus fieret neque ex eis
audisse..... accidet, tum memoria facti operis non extat. — Yql. Pufendorf
obs. 1. 151. II. 55. Pfeiffer §. 8..18. Schelling S. 123..146. Arndts S. 157 bis
160. Savigny S. 517..527. 531..535. Ueber den Eid als Beweismittel der Unvordenklichkeit ¬
Pufendorf II. 55. Savigny S. 524 fg. Dollmann a. a. O. S. 342
bis 344. Seuffert's Arch. IX. 121. XIV. 272.