180
VITRUVIUS. LIB. X.
Igitur de ratione earum non est omnibus expeditum
nisi qui geometricis rationibus numeros et multiplicationes -
habent notas.
Namque fiunt in capitibus foramina, per quorum
spatia contenduntur capillo maxime muliebri, vel
nervo funes, qui magnitudine ponderis lapidis, quem
debet ea balista mittere, ex ratione gravitatis proportione -
sumuntur, quemadmodum catapultis de longitudinibus -
sagittarum. Itaque ut etiam qui geometrice non
noverint, habeant expeditum 84, ne in periculo bellico
cogitationibus detineantur, qua ipse faciendo certa
cognovi, quæque ex parte accepi a præceptoribus finita,
exponam; et quibus rebus Græcorum pensiones ad mo
dulos habeant rationem, ad eam ut etiam nostris ponderibus -
respondeant, tradam explicata.
Nam qua balista duo pondo saxum mittere debet
foramen erit in ejus capitulo digitorum v, si pondo
quatuor, digitorum vI, et digitorum VII :::, decem
pondo, digitorum VIII :::, viginti pondo, digitorum
x :::, quadraginta pondo, digitorum XII s. K. 85 sexaginta -
pondo, digitorum XIII et digiti octava parte
:, octuaginta pondo, digitorum xv ::: , centum viginti -
pondo, pedis Is. et sesquidigiti ;;:, centum et
sexaginta pondo, pedum II ::: , centum et octuaginta -
pondo, pedum II et digitorum v, ducenta pondo,
pedum il et digitorum vi, ducenta decem pondo,
pedum ii et digitorum VII:::, CCL pondo XIS.
Quum ergo foraminis quod Graece o appellatur, -
magnitudo fuerit instituta, describatur scutula86
cujus longitudo foraminum II. F. z., latitudo duo et
