450
VITRUVIUS. LIB. X.
lorum a medio, breviorem efficit, alteram partem longiorem -
: ea ratione, si per id centrum, quo loci perductum -
est lorum, utraque capita circumagentur,
longior pars ampliorem, brevior minorem aget circinationem. -
Quemadmodum vero minores rotæ duriores et difficiliores -
habent motus, sic phalangae et juga, in quibus
partibus habent minora a centro ad capita intervalla,
premunt duriter colla; qua autem longiora habent ab
eodem centro spatia, levant oneribus extrahentes et
ferentes. Quum hæec ita ad centrum porrectionibus et
circinationibus recipiant motus, tum vero plaustra,
rhedæ, tympana, rotæ, cochleæ, scorpiones, balistæ,
prela, ceteraeque machinae, iisdem rationibus per porrectum -
centrum et rotationem circini versatæe, faciunt
ad propositum effectus.
IV. De organorum ad aquam hauriendam generibus.
Nunc de organis, quae ad hauriendam aquam inventa -
sunt, quemadmodum variis generibus comparentur, -
exponam; et primum dicam de tympano 43. Id
autem non alte tollit aquam, sed exhaurit expeditissime
multitudinem magnam. Fit axis ad tornum aut circinum -
fabricatus, capitibus lamina ferratis, habens in
medio circa se tympanum ex tabulis inter se coagmentatis, -
collocaturque in stipitibus habentibus in se sub
capite axis ferreas laminas. In ejus tympani cavo interponuntur -
octo tabulæ transversæ, tangentes axem