446
VITRUVIUS.  LIB.  X.
nisi,  quemadmodum  supra  scriptum  est,  examinatio
vectis  longius  per  caput  deductionibus  fuerit  facta3é,
Id  autem  ex  trutinis,  quæ  statera  dicuntur,  licet
considerare  37  :  quum  enim  ansa  propius  caput,  unde
lancula  pendet,  uti  ad  centrum  est  collocata,  et  æquipondium -
  in  alteram  partem  scapi,  per  puncta  vagando
quo  longius,  aut  etiam  ad  extremum  perducitur,  paulo
et  impari  pondere  amplissimam  pensionem  parem  perficit, -
  per  scapi  librationem  examinatio  longius  a  centro
recedens.  Ita  imbecillior  æquipondii  brevitas,  majorem
viin  ponderis  momento  deducens,  sine  vehementia,
molliter,  ab  imo  sursum  versum  egredi  cogit,
Quemadmodum  etiam  navis  onerariae  maximae  gubernator, -
  ansam  gubernaculi  tenens  38,  qui  olag  a  Græcis
appellatur,  una  manu,  momento  per  centrum  pressionibus -
  ex  ratione  artis  agitans,  versat  eam  amplissimis
et  immanibus  niercis  et  penus  ponderibus  oneratam,
éjusque  vela  quum  sunt  per  altitudinem  mediam  mali
pendentia,  non  potest  habere  navis  celerem  cursum;
quum  autem  in  summo  cacumine  antennae  subductae
sunt;  tunc  vehementiori  progreditur  impetu,  quod  non
proxime  calcem  mali,  quod  est  loco  centri,  sed  in
summo  et  longius  ab  eo  progressa  recipiunt  in  se  vela
ventum:
Itaque  uti  vectis  sub  onere  subjectus,  si  per  medium
premitur,  durior  est,  neque  incumbit  ;  quum  autem
caput  ejus  summum  deducitur,  faciliter  onus  extollit  :